Σκρέκας: Χωράνε και άλλες ανεμογεννήτριες στην Νότια Εύβοια!!!

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και ενέργειας κ. Σκρέκας απάντησε χθες, 8.3.2021 στην Βουλή σε επερώτηση του Βουλευτή της ΜΕΡΑ25 Κρίτωνα Αρσένη για την αδειοδότηση των 8 Αιολικών Πάρκων που πρόκειται ανα εγκατασταθούν στην Εύβοια και θα προσθέσουν πάνω από 100 ανεμογεννήτριες στις ήδη υπάρχουσες. Μεταξύ των άλλων ο Υπουργός δήλωσε ότι στους Δήμους Κύμης Αλιβερίου και Καρύστου δεν έχει καλυφθεί η φέρουσα ικανότητα του χωροταξικού των ΑΠΕ και μάλιστα στην Δημοτική Ενότητα Καφηρέως υπάρχει αποδοχή της αύξησης της φέρουσας ικανότητας από τον Δήμο. Τα στοιχεία από την ΡΑΕ διαψεύδουν τον Υπουργό. Στο Δήμο Καρύστου σύμφωνα με την φέρουσα ικανότητα προβλέπονται 622 Αναμογεννήτριες και σήμερα άδεια εγκατάστασης έχουν πάρει 629. Στην Δημοτική Ενότητα Καφηρέως η υπέρβαση είναι 169%. Για να δοθούν νέες άδειες εγκατάστασης πρέπει να ακυρωθούν οι ήδη δοθείσες για να μην υπάρξει υπέρβαση του ορίου των 622 ανεμογενητριών. Τούτων λεγχθέντων ο Υπουργός ήταν απασχολημένος σήμερα και ανέβαλε την συνάντηση με τους Δημάρχους...ο νοών νοείτω.

ΠΑΡΑΘΕΤΟΥΜΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΌ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ

ΙΗ΄ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΣΥΝΟΔΟΣ Β΄

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ  ϟΔ΄

Δευτέρα 8 Μαρτίου 2021

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Σοφία Σακοράφα): Ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ.

Προχωράμε στην πέμπτη με αριθμό 490/1-3-2021 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Β2’ Δυτικού Τομέα Αθηνών του ΜέΡΑ25 κ. Κρίτωνα Αρσένη προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας με θέμα: «Εύβοια: 8 νέα αιολικά πάρκα σε προστατευόμενες περιοχές. Χωρίς τέλος η εκτροπή από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, παρά τις καταδίκες».

Κύριε συνάδελφε, έχετε το λόγο για δύο λεπτά.

ΚΡΙΤΩΝ-ΗΛΙΑΣ ΑΡΣΕΝΗΣ: Ευχαριστώ πολύ, κυρία Πρόεδρε.

Κύριε Υπουργέ, να πω ότι περιμένουμε ακόμα να ανακοινώσετε εάν θα ζητήσετε την παραίτηση του διοικητικού συμβουλίου του ΕΟΑΝ, γιατί στην προηγούμενη επίκαιρη είχατε απλά υπεκφύγει να απαντήσετε στην ουσία.

Πάμε τώρα να αναφερθούμε λίγο στην Εύβοια. Στην Εύβοια ειλικρινά δεν μπορούμε να καταλάβουμε τι κάνετε. Μόλις έχουμε καταδικαστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 17 Δεκεμβρίου για τη μη προστασία των περιοχών NATURA, την ίδια στιγμή είμαστε στο τελικό στάδιο προσφυγής εκ νέου της Επιτροπής για τα αιολικά στις NATURA, επειδή δεν σέβεστε τη περιβαλλοντική αδειοδότηση και τη δέουσα εκτίμηση και εσείς έρχεστε και εγκρίνετε οκτώ νέα αιολικά πάρκα στην Εύβοια;

Είναι αδιανόητο! Πάτε και τοποθετείτε στις πιο ανέγγιχτες περιοχές στη Δίρφυ, Κοτύλαια, Ξεροβούνι, Μαυροβούνι, Σκοτεινή, Ευβοϊκό Όλυμπο και στα οροπέδια που βρίσκονται εκεί πέρα εκατοντάδες ανεμογεννήτριες, εκατόν τέσσερις ανεμογεννήτριες σε μια περιοχή, σε ένα νησί που έχει ήδη εξακόσιες. Θέλουμε να καταλάβουμε τι κάνετε.

Κατ’ αρχήν έχετε εκτιμήσει ποτέ ακόμη και τον ελάχιστο περιορισμό που έχει το χωροταξικό των ΑΠΕ για τη φέρουσα ικανότητα ανά δήμο; Την έχετε εξετάσει; Έχετε εξετάσει αν παραβιάζεται σε αυτές περιοχές που το εγκρίνετε; Πείτε μας τα στοιχεία και τη μεθοδολογία σας -αν το έχετε κάνει- και πού είναι διαθέσιμα αυτά τα στοιχεία, γιατί αλλιώς παραβιάζετε ακόμα και το χωροταξικό των ΑΠΕ.

Να θυμίσω ότι οι εταιρείες με βάση δηλώσεις του δήμου έχουν ζητήσει να αυξηθεί η φέρουσα ικανότητα κατά 60%. Οι ίδιες εταιρείες που τώρα κάνουν τη χωροθέτηση. Γιατί το ζητάνε ενώ χωροθετούν τώρα άνετα; Εξηγήστε μας.

Εμείς έχουμε προτείνει πώς πρέπει να κινηθούμε. Πρώτα προστατεύουμε ό,τι μας έχει μείνει από τη φύση, άρα δεν βάζουμε αιολικά στις προστατευόμενες και ανέγγιχτες περιοχές. Πάμε για εξοικονόμηση, κάνουμε ένα πρόγραμμα «Εξοικονομώ κατ’ οίκον» που να πιάνει όλα τα νοικοκυριά και βάζουμε μαζί με αυτό το εξοικονομώ και φωτοβολταϊκά στις στέγες φτάνοντας, όπως μας λέει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να παράγεται πάνω από το 30% της ενέργειας που καταναλώνουμε από τα φωτοβολταϊκά στις ταράτσες και στις στέγες. Αυτό ναι, συμβάλλει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής χωρίς να καταστρέφει το φυσικό μας περιβάλλον. Εσείς, δυστυχώς, κάνετε το ανάποδο.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Σοφία Σακοράφα): Ευχαριστώ, κύριε συνάδελφε.

Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε το λόγο.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΚΡΕΚΑΣ (Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας): Κύριε συνάδελφε, πράγματι δεν μπορώ να σας καταλάβω καθόλου. Εσείς θέλετε να κλείσουν ή όχι τα φουγάρα που καπνίζουν και που καίνε λιγνίτη ή άνθρακα ή πετρέλαιο για να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια;

Πρέπει να απαντήσετε, γιατί άμα θέλετε να κλείσουν αυτά τα φουγάρα, πρέπει να βρούμε  έναν άλλο τρόπο να παράγουμε ενέργεια. Ή πιστεύετε ότι ακόμα και αν αξιοποιήσουμε και αναβαθμίσουμε ενεργειακά τα σπίτια μας, αυτά θα σταματήσουν να καταναλώνουν ενέργεια, θα έχουμε μηδενική κατανάλωση ενέργειας; Τα ρούχα που φοράτε για να κατασκευαστούν χρειάζονται ενέργεια ή δεν χρειάζονται; Από τι θα παράγεται αυτή η ενέργεια; Το βράδυ που τα φωτοβολταϊκά δεν μπορούν να παράγουν ενέργεια, γιατί δεν έχει ήλιο, τι θα κάνουμε;

Είσαστε κατά των αιολικών πάρκων; Είσαστε κατά της αξιοποίησης του ανέμου του αιολικού δυναμικού της χώρας μας για παραγωγή ανανεώσιμης καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας; Ναι ή όχι; Απαντήστε.

Υπάρχει κανένα μέρος του κόσμου όπου δεν αξιοποιεί το αιολικό δυναμικό; Το γνωρίζετε ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μετά το 2040 η συντριπτική πλειοψηφία της ηλεκτροπαραγωγής θα προέρχεται από ανεμογεννήτριες και από αξιοποίηση του αιολικού δυναμικού του πλανήτη μας;

Άρα, θα πρέπει να κατασκευαστούν ανεμογεννήτριες φυσικά με κάποιο σχέδιο και με κάποιες προϋποθέσεις; Ναι ή όχι;  Να συμφωνήσουμε στα βασικά, γιατί αν δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε στα βασικά, τότε δεν υπάρχει λόγος να απαντώ και ερωτήσεις που είναι αυταπόδεικτα απαντημένες και από τη νομοθεσία που έχουμε ήδη.

Όλες οι περιοχές οι ευαίσθητες της χώρας μας με οραματικές νομοθεσίες προηγούμενων κυβερνήσεων προστατεύονται μέσα από τις διαδικασίες της περιβαλλοντικής προστασίας είτε ως περιοχές NATURA είτε ως άλλες περιοχές, RAMSAR κλπ, άλλες «αγκαλιές» -να το πω έτσι- προστασίας που υπάρχουν εφαρμόζοντας την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Και ξέρετε ότι η Ελλάδα είναι πολύ κοντά στο στόχο, σχεδόν έχει πιάσει το στόχο, έχει επιτύχει το στόχο του 2030 που περιλαμβάνεται μέσα στο Green Deal για τις προστατευόμενες περιοχές. Αυτή είναι η πραγματικότητα.

Φυσικά και μας ενδιαφέρει το πού θα κατασκευαστούν. Φυσικά και θα πρέπει να γίνει με ένα σχέδιο. Φυσικά και πρέπει να προχωρήσουμε γρήγορα και αυτός είναι ο στόχος μας στο νέο ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ και φυσικά εξετάζεται η φέρουσα ικανότητα. Η ΡΑΕ πριν δώσει οποιαδήποτε άδεια εξετάζει τη φέρουσα ικανότητα. Η απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων συμπεριλαμβάνει μέσα και τη μελέτη για τη φέρουσα ικανότητα. Και κάπου πρέπει να κατασκευαστούν αν θέλουμε να κλείσουμε τα φουγάρα που προκαλούν την κλιματική αλλαγή και όχι μόνο στη χώρα μας και αλλού.

Αν συμφωνείτε, βγείτε και πείτε: ναι, συμφωνούμε να αξιοποιήσουμε το αιολικό δυναμικό της χώρας μας.

Αν δεν συμφωνείτε, παρακαλώ πολύ να πείτε ότι εμείς δεν θέλουμε ούτε μια ανεμογεννήτρια στη χώρα, γιατί κάπου, έστω και μια θα πρέπει να κατασκευαστεί.

Σας ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Σοφία Σακοράφα): Κύριε Αρσένη, έχετε τον λόγο.

ΚΡΙΤΩΝ-ΗΛΙΑΣ ΑΡΣΕΝΗΣ: Κύριε Υπουργέ, εσείς θα μας μιλήσετε για κλείσιμο φουγάρων, που ετοιμάζεστε να ανοίξετε φουγάρα σε όλη την Ελλάδα για να καίτε τα απορρίμματα, πλαστικά, δηλαδή πετρέλαιο; Θα το πείτε εσείς που θέλετε και σκέφτεστε να αξιοποιήσετε την Πτολεμαΐδα 5 και τη Μεγαλόπολη 4 για να καίτε απορρίμματα; Σας ενδιαφέρει πραγματικά η κλιματική αλλαγή;

Θα προσπαθήσω να σας το εξηγήσω όσο πιο απλά μπορώ. Η οικολογική κρίση αφορά την καταστροφή της φύσης. Δεν ξέρω αν το καταλαβαίνετε. Το πρώτο πράγμα που κάνουμε είναι να μην αγγίζουμε αυτά τα λίγα που μας έμειναν ανέγγιχτα. Το καταλαβαίνετε;

Καταλαβαίνετε ότι έχουμε καταδικαστεί για τη μη προστασία των περιοχών NATURA; Και εσείς μου λέτε για τους στόχους; Καταλαβαίνετε ότι είμαστε σε διαδικασία, στο τελευταίο στάδιο, για την καταδίκη μας και την προσφυγή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο δικαστήριο και της Επιτροπής εναντίον μας για τη χωροθέτηση των αιολικών στις περιοχές NATURA; Με όλη τη ζημιά που έχουμε κάνει, παράγουμε το 13% της ενέργειας.

Εγώ σας λέω για έναν τρόπο, που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον λέει, με τον οποίο μπορούμε να παράγουμε πάνω από το 32% της ενέργειας που καταναλώνουμε με φωτοβολταϊκά στις ταράτσες και εσείς μου λέτε τι θα κάνουμε το βράδυ; Μιλάμε για ενέργεια, η οποία καταναλώνεται κατά κύριο λόγο τοπικά, στα κτίρια και άρα δεν υπερφορτίζει τα δίκτυα, άρα δεν δημιουργεί όλα αυτά τα προβλήματα. Και εσείς με ρωτάτε αν είμαστε υπέρ των αιολικών;

Η Γερμανία ξεκίνησε βάζοντας αιολικά…

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΚΡΕΚΑΣ (Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας): Είστε υπέρ ή όχι;

ΚΡΙΤΩΝ-ΗΛΙΑΣ ΑΡΣΕΝΗΣ: Θα σας πω.

Πιστεύω ότι αυτή τη στιγμή μπορούμε να σταματήσουμε να εγκαθιστούμε οποιαδήποτε ανεμογεννήτρια. Τελείωσε με ό,τι έχει μπει. Και μάλιστα αυτά που έχουν μπει σε προστατευόμενες περιοχές πρέπει να επανεξεταστούν από το μηδέν.

Όσον αφορά όμως την κλιματική αλλαγή, σας προτείνω κάτι το οποίο μπορείτε να το κάνετε με το Ταμείο Ανάκαμψης αύριο, να κάνει ένα οικονομικό μπουμ, γιατί η «Εξοικονομώ κατ’ οίκον» σημαίνει τεράστια απασχόληση, εφόσον πάμε να καλύψουμε από τα νοικοκυριά, τα φωτοβολταϊκά στη στέγη αντίστοιχα.

Σας μιλάω για έναν τρόπο με τον οποίο μπορούμε να παράγουμε το 30% και πλέον της κατανάλωσης της ενέργειάς μας, να πρωτοστατήσουμε παγκοσμίως στον αγώνα για την κλιματική αλλαγή και εσείς με ρωτάτε αν θέλω τα αιολικά στα παρθένα μας βουνά.

Δεν έχω πρόβλημα να υπάρχει ένα αιολικό σε κάποιο μέρος, σε κάποιο νησάκι, που θα επιλέξουν οι κάτοικοι που θα μπει, το οποίο θα αφορά την αυτάρκεια του νησιού και θα γίνει με συμμετοχικές διαδικασίες και τα έσοδα θα πηγαίνουν στους κατοίκους, εφόσον οι ίδιοι το αποφασίσουν. Δεν έχω πρόβλημα, αλλά αυτό που κάνετε εσείς δεν έχει καμία σχέση.

Ξέρετε για ποιο λόγο δεν θέλετε τα φωτοβολταϊκά σε ταράτσες; Γιατί τα έσοδα θα πήγαιναν στα νοικοκυριά, θα συμπλήρωναν το εισόδημά τους που καταρρέει. Εσείς θέλετε να δίνετε τα χρήματα, από το Ταμείο Ανάκαμψης ή από όπου αλλού, και πάλι στις πέντε κατασκευαστικές των ΑΠΕ. Δεν σας ενδιαφέρει η κλιματική αλλαγή, κύριε Υπουργέ. Τα συμφέροντα εξυπηρετείτε.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Σοφία Σακοράφα): Ευχαριστώ, κύριε συνάδελφε.

Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΚΡΕΚΑΣ (Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας): Τελικά δεν κατάλαβα. Θέλετε ανεμογεννήτριες σε κάποιο νησάκι, εφόσον θέλουν οι κάτοικοι, αλλά δεν θέλετε καμία ανεμογεννήτρια και να βγουν και αυτές οι οποίες ενοχλούν σε προστατευόμενες περιοχές. Όταν θα αποφασίσετε τι θέλετε, παρακαλώ πολύ να μας πείτε.

Εγώ θα σας πω τι σκεφτόμαστε να κάνουμε και τι έχουμε σχεδιάσει. Φυσικά και είμαστε η Κυβέρνηση που θέλουμε και προωθούμε τον εκδημοκρατισμό της ενέργειας και αυτό δεν το λέμε, αλλά θα το αποδείξουμε κιόλας και το επόμενο διάστημα, που θα βγάλουμε το πλαίσιο για τα οικιακά φωτοβολταϊκά, το πλαίσιο το οποίο θα διέπει την εγκατάσταση και ανάπτυξη οικιακών φωτοβολταϊκών στις ταράτσες. Και θα είναι ένα τέτοιο πλαίσιο, το οποίο θα δώσει τη δυνατότητα σε πάρα πολλούς συμπολίτες μας που θέλουν, να εγκαταστήσουν ένα τέτοιο μικρό φωτοβολταϊκό.

Και βέβαια, χρειάζεται φυσικά να αναπτύξουμε και τα δίκτυά μας, γιατί η αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας χωρίς νέα, έξυπνα δίκτυα, εκσυγχρονισμένα και αναβαθμισμένα δεν πρόκειται να γίνει ποτέ. Και αυτό έχουμε βάλει στο Ταμείο Ανάκαμψης, όχι αυτά που είπατε εσείς. Έχουμε βάλει την αναβάθμιση των ενεργειακών δικτύων της χώρας, για να μπορέσουμε να πετύχουμε μεγαλύτερη διείσδυση από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και μάλιστα αποκεντρωμένη και από στέγες. Και φυσικά αυτό θα γίνει με σχέδιο και με πλάνο, γιατί και εκεί μπορούν να δημιουργηθούν εκτρώματα, όπως καταλαβαίνετε. Κατανοείτε τι εννοώ, αν με άναρχο τρόπο αρχίζουν και εγκαθίστανται τέτοια φωτοβολταϊκά, που δεν πληρούν συγκεκριμένους κανόνες.

Φυσικά εξετάζουμε, επαναλαμβάνω, τη φέρουσα ικανότητα και για το πρόγραμμα και το έργο, αυτό το οποίο προείπατε και για το οποίο ρωτάτε εντός των ορίων του Δήμου Κύμης- Αλιβερίου. Δεν προκύπτει για υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας για τις δημοτικές ενότητες Καρύστου, Μαρμαρίου, Στύρων, Αυλώνος Διστύων, Κονιστρών, Κύμης και Ταμινέων. Επίσης, στη δημοτική ενότητα Καφηρέως προκύπτει προσαύξηση ποσοστού κάλυψης, ύστερα από σύμφωνη γνώμη του οικείου δημοτικού συμβουλίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 του Ειδικού Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Άρα, θέλω να σας πω ότι σύμφωνα με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, όπως σας είπα, η ΡΑΕ στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της χορηγεί βεβαίωση παραγωγού, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια, όπως να μην υφίσταται υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας των ΟΤΑ, καθώς και να μην βρίσκονται σε περιοχές αποκλεισμού εγκατάστασης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, σύμφωνα με τον Ειδικό Χωροταξικό Σχεδιασμό και Αειφόρου Ανάπτυξης, όπως ισχύει.

Εμείς θέλουμε λοιπόν μία ολοκληρωμένη και ολιστική αντιμετώπιση του προβλήματος και μόνο έτσι μπορεί να γίνει, γιατί σήμερα πρέπει να δούμε πραγματικά πώς θα πετύχουμε αυτό που είναι ένα όραμα και μια απόφαση του ίδιου του ίδιου του Πρωθυπουργού, του Κυριάκου Μητσοτάκη, να μπορέσουμε πολύ νωρίτερα από πολλές άλλες δυτικές ευρωπαϊκές χώρες να απανθρακοποιήσουμε την ηλεκτροπαραγωγή στη χώρα μας και να χαμηλώσουμε, να μειώσουμε το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της οικονομίας μας.

Και αυτό οφείλετε να το παραδεχτείτε, γιατί αυτό αξιολογείται συγκριτικά με το τι κάνουν άλλες χώρες και με το τι κάνει η Ελλάδα. Και η Ελλάδα, κύριε συνάδελφε, πρωτοπορεί -σας αρέσει, δεν σας αρέσει- σ’ αυτόν τον τομέα.

Σας ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Σοφία Σακοράφα): Κύριε Υπουργέ, θα μου επιτρέψετε να πω και εγώ κάτι πάνω στο θέμα που συζητήσατε μόλις τώρα. Είμαστε η μόνη χώρα που έχει τόσο μεγάλα αιολικά πάρκα και τόσες πολλές ανεμογεννήτριες. Σε όλη την Ευρώπη δεν υπάρχει αυτό και νομίζω ότι θα πρέπει να το επανεξετάσετε το θέμα, διότι όλα αυτά γίνονται σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους εκτός από προστατευόμενες.

Βουλευτές Κινήματος Αλλαγής: «Επικίνδυνοι χειρισμοί Υπουργείου Υγείας για την ουσιαστική μετατροπή του Γενικού Νοσοκομείου Χαλκίδας σε κλινική κορωνοϊού»

 

Οι Βουλευτές του Κινήματος Αλλαγής Γιώργος Μουλκιώτης, Τομεάρχης Εργασίας και Ανδρέας Πουλάς, Τομεάρχης Υγείας, με κοινοβουλευτική παρέμβαση – ερώτηση προς τον Υπουργό Υγείας, αναδεικνύουν στη Βουλή τους επικίνδυνους χειρισμούς του Υπουργείου Υγείας για την ουσιαστική μετατροπή του Γενικού Νοσοκομείου Χαλκίδας σε κλινική κορωνοϊού.

Στην ερώτηση επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με ανακοίνωση – καταγγελία της Ένωσης Ιατρών Νοσοκομείων (Ε.Ι.Ν.Ν.) Ευβοίας, οι εξελίξεις που αφορούν στο Γ.Ν. Χαλκίδας είναι ιδιαίτερα αρνητικές καθώς απειλούν με διάλυση οι Χειρουργικές Κλινικές, οι ασθενείς μεταφέρονται σε ιδιωτικά Νοσοκομεία της Αθήνας, ενώ ταυτόχρονα, με απόφαση του Υπουργείου Υγείας, αυξάνεται η δυναμικότητα των κλινών COVID-19 από 64 σε 94, όταν μάλιστα στα μεγάλα Νοσοκομεία της Αθήνας (όπως π.χ. Λαϊκό Νοσοκομείο), οι κλίνες COVID-19 δεν ξεπερνούν τις 50.

Τονίζεται επίσης το πρόβλημα της υποστελέχωσης του νοσοκομείου αλλά και το γεγονός ότι η αύξηση κατά τριάντα κλίνες COVID-19 θα δημιουργήσει συνθήκες αφόρητης πίεσης ανεβάζοντας κατακόρυφα τον κίνδυνο απώλειας ανθρώπινων ζωών,

Τέλος, υπογραμμίζεται ότι η μεταφορά ασθενών από το Γ.Ν. Χαλκίδας σε ιδιωτικές κλινικές της Αττικής συνεπάγεται επιπρόσθετη ηθική και οικονομική ταλαιπωρία των ασθενών και των οικείων τους.

Κατόπιν αυτών, ερωτάται ο αρμόδιος υπουργός αν υφίσταται σχεδιασμός μετατροπής του Γ.Ν. Χαλκίδας σε Νοσοκομείο αποκλειστικά COVID-19 περιστατικών, όπως καταγγέλλεται από τους Νοσοκομειακούς Ιατρούς της Εύβοιας και αν υπάρχει επάρκεια σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό για την αντιμετώπιση των περιστατικών COIVD-19, δεδομένου ότι υπάρχουν ήδη τεράστιες ελλείψεις σε προσωπικό όλων των κατηγοριών ενώ οι ειδικοί γιατροί (πνευμονολόγοι, παθολόγοι και εντατικολόγοι) είναι ελάχιστοι. Τέλος, ερωτάται πώς θα αποφευχθούν τόσο ο αποδεκατισμός των μη COVID κλινικών ενός σύγχρονου, εξοπλισμένου Νοσοκομείου, όπως είναι το Γ.Ν. Χαλκίδας – το οποίο εξυπηρετεί όχι μόνο την Εύβοια αλλά και ένα μεγάλο τμήμα της Βοιωτίας – όσο και οι επακόλουθοι κίνδυνοι για την υγεία των κατοίκων αυτών των περιοχών, την ζωή των ασθενών και την οικονομική επιβάρυνσή τους.

Αποχώρησε η Μπατζελή από την Οικονομική Επιτροπή. Τι καταγγέλει!!!

 

                                                                                                                    

                       19-01-21

                                                                           ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Η κα Μπατζελή μετά την αποχώρηση της από την σημερινή συνεδρίαση της 3ης ΟΕ δήλωσε:

«Δεν μπορώ να αποδεχτώ την υποβίβαση του ρόλου της Οικονομικής Επιτροπής ,της λειτουργίας  και της πλήρους ενημέρωσης της σε θέματα τα οποία και νομοθετικά προβλέπονται. Δεν μπορεί να καλούμαστε να αποφασίζουμε σε κλίμα   αδιαφάνειας ,χωρίς την πραγματική εικόνα αναγκών και αναπτυξιακού σχεδιασμού ,την «κυριαρχία» των διαγωνιστικών Επιτροπών  έναντι της Αναθέτουσας Αρχής, δηλ. των μελών της ΟΕ, την αντιφατικότητα των διαδικασιών που επικρατούν μεταξύ των Περιφερειακών  Ενοτήτων(ΠΕ),την λήψη αποφάσεων χωρίς νομική στήριξη και γνωμοδότηση και τήρηση των προβλεπόμενων όρων εκ των νόμων. Της έγκρισης δαπανών για έργα και αναθέσεις που βγαίνουν από το «καπέλο του μάγου» και εμείς να επικροτούμε.

Η πολιτική διαχείρισης της κατάστασης αυτής στην  ΟΕ από την Περιφερειακή Αρχή(ΠΑ),είναι    στην λογική «συνεχίζουμε όπως μάθαμε…»  .

Δεν προτίθεμαι να σιωπήσω σε θέματα διαφάνειας διαδικασιών και λήψης αποφάσεων ούτε να αλλοιώσω τον ρόλο και την σημασία των θεσμικών οργάνων που συμμετέχω και εκπροσωπώ.

Δεν μπορεί σε διαρκή αιτήματα των παρατάξεων της αντιπολίτευσης για πλήρη ενημέρωση και  απόκτηση κοινής εικόνας  των καταστάσεων και των αναγκών ,να λαμβάνουμε προφορικές επεξηγήσεις και να μην δρομολογούνται αλλαγές.   Οι υπηρεσιακοί παράγοντες  μπορούν να λειτουργήσουν θετικά και αποτελεσματικά όταν έχουν σαφή εικόνα και καθοδήγηση.  Αυτήν καλούμαστε εμείς να την δώσουμε και φέρουμε ευθύνη.

Σήμερα ήταν η σταγόνα στο ποτήρι. Απαξίωσαν την αντιπολίτευση που θέτει  προβληματισμούς και προτάσεις όλους τους μήνες που λειτουργούμε. Νομίζουν ότι «αξιώνονται »με την συμπεριφορά τους;

Δεν ήρθε η σύμβαση που υπογράφθηκε για την τηλεφωνική γραμμή επικοινωνίας εκτάκτου ανάγκης στην ΠΕ Βοιωτίας. Δεν δόθηκαν  εγγράφως εξηγήσεις για την απόφαση Δικαστηρίου για Διοικητική ποινή στην Περιφέρεια επειδή δεν εφαρμόστηκε απόφαση δικαστηρίου, στην ΠΕ Ευβοίας. Δεν δόθηκαν απαντήσεις σε ενστάσεις μας για την διαγωνιστική διαδικασία στην Κωπαΐδα. Ελλιπής εισήγηση διαγωνιστικής διαδικασίας και έλεγχους της για την δακοκτονία. Δεν δόθηκε ο σχεδιασμός των συνεργασιών της ΠΑ για τον αναπτυξιακό σχεδιασμό και  παρακολούθηση του. Δεν ενημερωνόμαστε για δικαστικές αποφάσεις εις βάρος της Περιφέρειας  λόγο παρεμβάσεων από την ΠΑ.

Εάν θέλουν να σιωπούμε, να παίζουν παιχνίδι με «καθυστερήσεις» ή να κάνουμε τις «Λουλού»,

ας βρουν άλλους και άλλες.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ - Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας 2021-2025

 Της Αφροδίτης Παπαθανάση

Επί του σχεδίου διαβούλευσης του Περιφερειακού Προγράμματος Ανάπτυξης Περιφέρειας Στερεάς για την περίοδο 2021-2025, κατέθεσα γενικές και ειδικές παρατηρήσεις.

Το παρακάτω κείμενο βασίζεται σε τέσσερεις ενότητες, Ι. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ, ΙΙ. ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ – ΑΝΑΛΥΣΗ SWOT, III. ΥΛΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ Κ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΡΓΑ IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ επί της ΑΝΑΛΥΣΗΣ  ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΝΑ ΑΞΟΝΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

Ι. Γενικές παρατηρήσεις που θεωρώ ότι επηρεάζουν ήδη και θα επηρεάσουν τις εξελίξεις στην Περιφέρεια, καθώς και θέματα που πρέπει να υπάρξουν σαφείς πολιτικές και θέσεις:

1. H επόμενη δεκαετία θα φέρει την περιφέρεια αντιμέτωπη με ζητήματα μετάβασης στην 4η τεχνολογική επανάσταση (πχ.  ρομποτική σε βιομηχανικές  ζώνες και μεταλλευτικές εγκαταστάσεις).

1.1. Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι οι αναγκαίες εξειδικεύσεις και κατάρτιση του προσωπικού, ώστε να μην εκτιναχθεί από το την εξέλιξη αυτή η ανεργία, και

1.2. η διάχυση του οφέλους από τις οικονομίες και τα πλέον κέρδη από την εξέλιξη αυτή προς την μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, τη δίκαιη εργασία και την κοινωνία,

2. Τα έως τώρα εκτελούμενα προγράμματα ΔΕΝ έχουν καταφέρει ουσιαστικά βήματα και αποτελέσματα στην δια βίου εκπαίδευση.

2.1. Η Περιφέρεια επίσης πρέπει να δει ζητήματα δημιουργίας κέντρων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ - ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, όπως και ΣΧΟΛΕΣ για την εκπαίδευση και κατάρτιση αγροτών και κτηνοτρόφων.

2.2. Βήματα χρειαζόμαστε στην κατάκτηση εργασιακών δεξιοτήτων ΡΟΜΑ, ειδικά και των γυναικών ΡΟΜΑ, των μεταναστών και προσφύγων.

2.3. Βήματα χρειαζόμαστε για την κατάκτηση εργασιακών δεξιοτήτων ατόμων ει ειδικά προβλήματα, ΑΜΕΑ, κόσμος που προστεθεί να ξεφύγει από εξαρτήσεις.

3. Η περιφέρεια πρέπει να επενδύσει σε συστήματα διάχυσης γνώσης και πληροφορίας και να καλύψει εξελίξεις και διαχείριση data που αφορούν

 3. a. στον πρωτογενή τομέα, πχ ευφυή γεωργία, συνεργασία με δορυφορικά συστήματα, διαχείριση και διάχυση πληροφορίας, μετεωρολογικοί σταθμοί, 

3.b. στην προστασία της ασφάλειας των πολιτών από ακραίες συνθήκες συστήματα σε χείμαρρους και ποτάμια,

3.c. την προστασία αρχαιολογικών χώρων και μνημείων, από καιρικά φαινόμενα.

4. Συνεργασία με Ερευνητικά Ιδρύματα. Σε συνεργασία με το ΙΤΕ ή άλλους φορείς έρευνας θα μπορούσε να εκπονήσει σύστημα υποτροφιών διδακτορικών, σε ζητήματα που ενδιαφέρουν τα χαρακτηριστικά και τις προσπάθειες τεχνολογικής ανάταξης της περιφέρειας.(πχ Λάρκο, θέματα χρήσης υλικών για νέες μπαταρίες, διαχείριση πόρων για αγροτική παραγωγή, αποθήκευση ενέργειας κλπ)

5. Να γίνει η περιφέρεια το πρότυπο - κομβικό σημείο στη χώρα σε ζητήματα εκπαίδευσης και πιστοποίησης τεχνολογικών επαγγελμάτων -, όπως και παραπάνω αναφέραμε να επενδύσεις κέντρα και σχολές μαθητείας για την αγροτική, κτηνοτροφική και τεχνολογική εκπαίδευση, γινόμενη το βασικό κέντρο μαθητείας στη Χώρα.

6. Μέτρα και πολιτικές για την ορθολογική χρήση πόρων, υδάτων και εδαφικών εκτάσεων, σε επίπεδο πολιτικών στην περιφέρεια , αλλά και τοπικό , ενδοπεριφερειακό. Κάθε περιοχή θα χρειάζεται μια "περιβαλλοντική ταυτότητα" ορθής διαχείρισης των πόρων. Χρειαζόμαστε μα εγκαταστήσουμε τεχνολογίες που δίνουν άμεση ενημέρωση σε υπηρεσίες διοίκησης και ελέγχου για την αντιμετώπιση ρύπανσης σε χείμαρρους, ποτάμια, επιχειρήσεις

7. Μέτρα και πολιτικές για την προστασία των θαλασσών από τη ρύπανση και την ανάπτυξη βιώσιμων κυττάρων αναπαραγωγής αλιευμάτων. Σημεία και στον Κορινθιακό και στα λοιπά θαλάσσια οικοσυστήματα πρέπει να δημιουργήσουν περιοχές αναπαραγωγής αλιευμάτων.

8. Μέτρα και πολιτικές προστασίας της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας και των βιοτεχνιών από την κρίση της πανδημίας.

Χρειάζεται ΑΜΕΣΑ επιπλέον ενίσχυση προϋπολογισμού προγραμμάτων και ταυτόχρονα πολιτικές που ευνοούν την εξέλιξη των επιχειρήσεων (πχ. σε κάθε πρόγραμμα που απευθύνεται στην επιχειρηματικότητα να υπάρχει ένα τουλάχιστον ελάχιστο ποσοστό δαπάνης για εξοικονόμηση).

9. Δημιουργία ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης των ορεινών όγκων της ΣΤΕΡΕΑΣ (στα πρότυπα του ΠΙΝΔΟΣ) με χαρακτηρισμό περιοχών ως εθνικά πάρκα και την θέση οικισμών και χωρικών ενοτήτων σε πλαίσιο προστασίας παραδοσιακών οικισμών.

10. Χρειαζόμαστε ένα δίκτυο κυττάρων σε επίπεδο νομών και περιφέρειας για την προστασία και ανάδειξη παραδοσιακών οικισμών.

11.Μέτρα ανάπτυξης υποδομών επιχειρηματικότητας, όπως το Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού, το Χιονοδρομικό Καρπενησίου. Πολιτικές που αφορούν αναζήτηση ύδατος ακόμη και για τεχνητό χιόνι, διαχείριση απορριμμάτων και έργα ενεργειακής αναβάθμισης και εξοικονόμησης.

12. Η περιφέρεια πρέπει σε συνεργασία με ΟΚΑΝΑ και κέντρα απεξάρτησης να βοηθήσει στην δημιουργία δομών ΑΠΕΞΑΡΤΗΣΗΣ και ολοκληρωμένης ψυχολογικής και ιατρικής στήριξης και επαγγελματικής κατάρτισης.

13.Ανάπτυξη συστήματος internet , ασύρματου και ενσύρματου σε κάθε σημείο της Στερεάς, με την ταυτόχρονη ανάπτυξη δικτύου  τεχνολογιών για την παροχή βοήθειας και προστασίας σε ΑΜΕΑ και άτομα τρίτης ηλικίας.

ΙΙ. Ειδικές παρατηρήσεις

1.  ΔΕΝ αναλύονται τα ειδικά μέτρα που θα λάβει ή λαμβάνει η Περιφέρεια για ανάσχεση της οικονομικής κρίσης λόγω πανδημίας.

2. ΠΙΝΑΚΑΣ 1 SWOT  - ενδεικτικά σημεία

 

2.1. ΣΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ (ανά θεματική κατηγορία)  – ΝΑ ΠΡΟΣΤΕΘΟΥΝ

a.        Η χαμηλή ένταση της  Έρευνας  και Ανάπτυξης στην πρωτογενή παραγωγή

b.      Η έλλειψη σχολών εκπαίδευσης και κατάρτισης κτηνοτρόφων – παραγωγών,

c.       Δεν υπάρχουν θερμοκοιτίδες έρευνας, προγραμματισμού, συγκέντρωσης γνώσης από ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ – ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ

d.      Η επιβάρυνση της περιοχής με μεγάλα αιολικά και οι κίνδυνοι που απορρέουν από την καταστροφή δασικών εκτάσεων και αλπικών οικοσυστημάτων,

e.      Το χαμηλό ανταποδοτικό όφελος των μεγάλων αιολικών προς τους ΟΤΑ , τις τοπικές κοινωνίες και  τις δημόσιες υποδομές (πχ γιατί δεν ζητείται αλλαγή νομοθετικού πλαισίου, ώστε έργα με συγκεκριμένη δυναμικότητα και πάνω να υποχρεώνονται να δίνουν δωρεάν ενέργεια σε νομαρχιακά και περιφερειακά νοσοκομεία).

f.        Προοπτικές για ανάπτυξη σιδηροδρομικού  δικτύου

g.       Δεν υπάρχει επεξεργασμένη πρόταση συνολικής ανάπτυξης – παρεμβάσεων στον κτηνοτροφικό κλάδο, στη δασική προστασία , στον οικιστικό σχεδιασμό και την πολιτιστική ταυτότητα, ανάδειξης των ορεινών όγκων στην περιφέρεια.

h.      Η έλλειψη μονάδων απεξάρτησης με ιατρική, ψυχολογική στήριξη και επαγγελματική κατάρτιση

i.         Η μειωμένες παρεμβάσεις για την εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση ΡΟΜΑ, προσφύγων, μεταναστών.

j.        Το μη ολοκληρωμένο σχέδιο επενδύσεων στα χιονοδρομικά, η ετήσια λειτουργία τους και η μη σύνδεση τους με ιαματικά.

k.       Η υστέρηση σε δομές τεχνολογικής κατάρτισης και πιστοποίησης

2.2. ΣΤΙΣ ΑΠΕΙΛΕΣ (ανά θεματική κατηγορία)   – ΝΑ ΠΡΟΣΤΕΘΕΙ

a.       Δεν υπάρχει σχέδιο ή καν συζήτηση για την διάχυση των ωφελειών σε οικονομικά μεγέθη και γνώση από την 4η τεχνολογική επανάσταση στην μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και την κοινωνία.

b.      Η καθυστέρηση στην αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν επάρκεια υδατικών πόρων, πχ συνοδές μελέτες και έργα για ενίσχυση ταμιευτήρων και η ποιότητα των υδατικών πόρων από δραστηριότητες και ρύπανση.

2.3 ΣΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΝΑ ΠΡΟΣΤΕΘΟΥΝ

a.       Δυνατότητες ανάπτυξης συστημάτων και εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας

b.      Ειδικό πρόγραμμα για ΣΤΕΡΕΑ στο χωρικό των ορεινών όγκων στα πρότυπα του ΠΙΝΔΟΣ

c.       Τα δύο χιονοδρομικά κέντα, Παρνασσού και Καρπενησίου

2.4 ΣΤΙΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΝΑ ΠΡΟΣΤΕΘΟΥΝ

a.       Έργα και τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας,

b.      Πολιτιστική  παρακαταθήκη μεταλλείας  & εναλλακτική χρήση μεταλλευτικών ανενεργών στοών.

ΙΙΙ. ΥΛΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ Κ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΡΓΑ

 

Πίνακας 2 : κόστος υλοποιούμενων και σε εξέλιξη έργων

 

Παρατηρήσεις

Η ΠΣΕ θα πρέπει να αναζητήσει τρόπους, τεχνολογίες και ΝΕΑ ΥΛΙΚΑ σε έργα ΥΠΟΔΟΜΩΝ , που θα μειώσουν, με ασφάλεια,  το κόστος ετήσιων παρεμβάσεων σε έργα πρόληψης κινδύνων 13,25% του συνόλου του έργου της ΠΣΕ και σε έργα οδικής ασφάλειας 28,02% του συνόλου.

Χαμηλά οι δαπάνες εκπαίδευσης, υγείας και κοινωνικής ενσωμάτωσης, μαζί φτάνουν μόνο το 3,55% του συνόλου των υλοποιούμενων έργων.

Πίνακας 3 : σημαντικότερα έργα του ΠΔΕ ανά τομέα παρέμβασης

 

Παρατηρήσεις

Η ΠΣΕ θα πρέπει να αναζητήσει τρόπους, τεχνολογίες και ΝΕΑ ΥΛΙΚΑ σε έργα ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ .

Η ΠΣΕ θα πρέπει να αναζητήσει τεχνολογίες παρακολούθησης πλημμυρικών φαινομένων και πυρκαγιών  και σχέδια διαχείρισης κοίτης ποταμών και χειμάρρων, με τρόπο που γίνονται ήπιες και χρόνιες παρεμβάσεις.

 Στο σημείο που γίνεται αναφορά στην ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ , να σκεφτούμε ξανά την ανάγκη δημιουργίας διοικητηρίων τη στιγμή που οι πόλεις θέλουν απεγκλωβισμό από τεράστια κτίρια, τη στιγμή που σε ελάχιστα χιλιόμετρα γύρω από κάθε πρωτεύουσα υπάρχουν είτε βιομηχανικά εγκαταλειμμένα κτίρια που μπορούν να αξιοποιηθούν ή ακόμη – και με πολιτιστικό προσανατολισμό – κενά σχολεία και δημοτικά κτήρια σε τοπικές ενότητες και χωρία που μπορούν να φιλοξενήσουν υπηρεσίες., κάτι που πλέον η ανάπτυξη του ινερνετ και τηλεδιασκέψεων επιτρέπει.

Στην ΕΝΟΤΗΤΑ της ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ λείπουν παρεμβάσεις ΓΙΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΕΞΑΡΤΗΣΗΣ.

Στην ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΔΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ, σχετικά με τον ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΔΡΟΜΟ ΤΡΙΚΟΡΦΟΥ, η Μονή Τρικόρφου πρέπει να αναλάβει το κόστος κατασκευής του τμήματος από το ΧΩΡΙΟ ΤΡΙΚΟΡΦΟ στη ΜΟΝΗ, καθώς το ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ δεν είναι ιστορικό μνημείο και θεωρητικά – αφού εξ ιδίων χρηματοδότησε το κόστος κατασκευής του – μπορεί να επωμιστεί και το κόστος από το χωρίο προς τη μονή.

Τα χρήματα που θα περισσέψουν από τη δράση αυτή να κατευθύνουν σε δαπάνες εκπαίδευσης και υγείας ή για την στήριξη επιχειρήσεων που επληγησαν από την πανδημία.

Επανέρχεται η ανάγκη χρήσης ΝΕΩΝ ΥΛΙΚΩΝ και τεχνολογιών που θα μειώσουν, με ασφάλεια, το κόστος συντήρησης του οδικού δικτύου.

Στην ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ – θα χρειαστούν επενδύσεις για αξιοποίηση σήμανσης μονοπατιών, ιστορικών διαδρομών , εξοπλισμού αναρριχητικών πεδίων.

Οι παρεμβάσεις στα ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΚΑ ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ και ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ πρέπει να έχουν και σημεία για εξοικονόμηση και διαχείρισης υδάτων, απορριμμάτων και ενεργειακών επενδύσεων παραγωγής και εξοικονόμησης ενέργειας.

 

IV ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΝΑ ΑΞΟΝΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ 

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ – ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΠΙΘΑΝΑ ΝΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΤΕΘΟΥΝ

Έξυπνη ανάπτυξη

i.                     Έξυπνη διακυβέρνηση

-          Μείωση ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων με την κάλυψη σε κάθε σημείο της στερεάς με internet

-          Ανάπτυξη τεχνολογιών παρατήρησης –  ανάλυσης - συγκέντρωσης δεδομένων, πχ μετεωρολογικούς  σταθμούς για αγροτική ενημέρωση – παραγωγή , data για αγροτική παραγωγή σε γνώση και πρόσβαση παραγωγών,

-          και τεχνολογιών για πρόληψη κινδύνων.

ii.                   Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα

-          Συνεργασία με ΙΤΕ και άλλα ερευνητικά ιδρύματα,

-          Υποτροφίες σε διδακτορικούς φοιτητές

-          Η περιφέρεια κέντρο υψηλής τεχνολογικής εκπαίδευσης – κατάρτισης

-          Σχολές γεωργικές και κτηνοτροφικές

-          Μέτρα και πολιτικές για την 4η τεχνολογική επανάσταση – ρομποτική

Πράσινη ανάπτυξη

ii.                   Ανάπτυξη υποδομών προστασίας φυσικού περιβάλλοντος

-          Η ΠΣΕ θα πρέπει να αναζητήσει τρόπους, τεχνολογίες και ΝΕΑ ΥΛΙΚΑ σε έργα ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ .

-          Η ΠΣΕ θα πρέπει να αναζητήσει τεχνολογίες παρακολούθησης πλημμυρικών φαινομένων και πυρκαγιών  και σχέδια διαχείρισης κοίτης ποταμών και χειμάρρων, με τρόπο που γίνονται ήπιες και χρόνιες παρεμβάσεις.

Κοινωνική Ανάπτυξη

viii. πολιτικές, μέτρα και ΥΠΟΔΟΜΕΣ για απεξάρτηση ατόμων από ουσίες

Ανάπτυξη υποδομών και ενίσχυση εξωστρέφειας

ειδικό πρόγραμμα ανάπτυξης για ορεινούς όγκους στερεάς με συγκεκριμένο ποσοστό χρηματοδότησης από Πρόγραμμα Στερεάς -

Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας στο Νέο ΕΣΠΑ 2021-2027

Στις λιγότερο αναπτυγμένες με «γενναία» αύξηση των πόρων

  Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Το επόμενο ΕΣΠΑ 2021-2027 (Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης (ΣΕΣ) 2021-2027)  ήδη βρίσκεται στο τελικό στάδιο σχεδιασμού και με τα κράτη μέλη εκπονούν τα Σχέδια κατανομής των πόρων στα επιμέρους τομεακά και περιφερειακά προγράμματα. Οι αλλαγές σε σχέση με το τρέχον 2014-2020 είναι αρκετές και μερικές σημαντικές. Οι Στόχοι Πολιτικής συνοψίζονται στα ακόλουθα:

Στόχος Πολιτικής 1: Μια εξυπνότερη Ευρώπη μέσω της προώθησης του καινοτόμου και έξυπνου οικονομικού μετασχηματισμού (4,059 δις)

Στόχος Πολιτικής 2: Μια πιο πράσινη Ευρώπη με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μέσω της προώθησης της δίκαιης μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας, των πράσινων και γαλάζιων επενδύσεων, της κυκλικής οικονομίας, της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, της πρόληψης και της διαχείρισης των κινδύνων (2,200 δις)

Στόχος Πολιτικής 3: Μια πιο διασυνδεδεμένη Ευρώπη μέσω της ενίσχυσης της κινητικότητας και των περιφερειακών διασυνδέσεων (4,995 δις)

Στόχος Πολιτικής 4: Μια πιο κοινωνική Ευρώπη μέσω της υλοποίησης του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (6,327 δις)

Στόχος Πολιτικής 5: Μια Ευρώπη πιο κοντά στους πολίτες της μέσω της προώθησης της βιώσιμης και ολοκληρωμένης ανάπτυξης των αστικών, αγροτικών και παράκτιων περιοχών, καθώς και μέσω της στήριξης τοπικών πρωτοβουλιών (1,145 δις)

Για την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας το νέο ΕΣΠΑ επιφυλάσσει μία πολύ καλύτερη μοίρα. Στα προηγούμενα προγράμματα κριτήριο ένταξης των Περιφερειών (NUTS 2)στις κατηγορίες των Χρηματοδοτήσεων ήταν η σχέση του ΑΕΠ της Περιφέρειας με το Μέσο ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης των ετών 2003-2007 ή 2007-2009 δηλαδή προ οικονομικής κρίσης. Εκεί η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας λόγω της Βιομηχανικής Ζώνης της Βοιωτίας υπερέβαινε το 75% του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εντασσόταν στις Περιφέρειες σε Μετάβαση με περιορισμένη χρηματοδότηση σε σχέση με τις Λιγότερο Αναπτυγμένες Περιφέρειες.

Στο νέο ΕΣΠΑ 2021-2027 οι κατηγορίες των Περιφερειών προσδιορίζονται με βάση το ΑΕΠ 2014-2016 που λόγω της οικονομικής κρίσης είχε πέσει κατά πολύ ενώ σήμερα το ΑΕΠ της Στερεάς Ελλάδας κυμαίνεται στο 62% σε σχέση με το ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (χωρίς ασφαλώς να πάψει να διαμορφώνεται από το ΑΕΠ της Βοιωτίας). Έτσι η Στερεά Ελλάδα κατατάσσεται στις Λιγότερο Ανεπτυγμένες Περιφέρειες όπως όλες οι άλλες Περιφέρειες της χώρας πλην της Αττικής και του Νοτίου Αιγαίου. H αναμενόμενη αυτή μεταβολή του κριτηρίου του ΑΕΠ προκαλεί αντίστοιχες ανακατατάξεις στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε. Έτσι αντί να διορθωθεί η «αναπτυξιακή ανορθογραφία» που αδικούσε την Στερεά Ελλάδα ήρθε νομοτελειακά η πτώση του ΑΕΠ για να «αποδώσει δικαιοσύνη» τουλάχιστον για το Νέο ΕΣΠΑ.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Στερεά Ελλάδα ως λιγότερο αναπτυγμένη Περιφέρεια θα χρηματοδοτηθεί όπως όλες οι άλλες Περιφέρειες,  με τους πόρους τελικά του νέου ΕΣΠΑ να ανέρχονται στα 403.288.795 ευρώ. (342.775.475 Συνεισφορά Ε.Ε και 60.493.320 Εθνική Συνεισφορά, 299.031.603 ΕΤΠΑ και 104.257.192 ΕΚΤ +)

Τώρα ασφαλώς θα χρειαστεί περισσότερη σοβαρότητα και ανοικτή δημοκρατική διαβούλευση για την ορθή κατανομή των πόρων αυτών σε συνδυασμό με τις προτεραιότητες του νέου ΕΣΠΑ. Σοβαρότητα που δεν συνάδει με τους αυτοθαυμασμούς περί του ότι με τους αγώνες της ηγεσίας της Περιφέρειας και της Κυβέρνησης αντιμετωπίστηκε η ιστορική αδικία σε βάρος της Στερεάς όταν η αλλαγή στο κριτήριο κατηγοριοποίησης των Περιφερειών ήταν ήδη αναπόφευκτη και αποφασισμένη προ του 2018 τουλάχιστον (Praktika_Hmeridas_19-06-2018 σ.19 επ.).

Είναι μία καλή αφετηρία για να αντιστρέψουμε το κλίμα της προχειρότητας, της εσωστρέφειας και του πολιτικαντισμού που διέπει την διακυβέρνηση της Περιφέρειας και να σχεδιάσουμε με δημοκρατικό προγραμματισμό ανοικτό στην κοινωνία ένα πρόγραμμα μετάβασης στην νέα εποχή της παραγωγικής ανασυγκρότησης και της ψηφιακής ανάπτυξης με κοινωνικό πρόσημο και καινοτόμα αντίληψη.

 Η Έξυπνη, Πράσινη Περιφέρεια δεν μπορεί να είναι μόνο σύνθημα ή ευκαιρία "εξυπνακισμών" αλλά ουσιαστική πολιτική επανάσταση που αξιοποιεί την τεχνολογία για να βελτιώσει την παραγωγικότητα, να δυναμώσει την δημιουργικότητα και να κάνει καλύτερη την ζωή των κατοίκων της σε ένα περιβάλλον βιώσιμο με τις πόλεις και τα χωριά, τις επιχειρήσεις και τις καλλιέργειες προστατευμένες από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η Έξυπνη και Πράσινη Περιφέρεια προνοεί και θωρακίζεται με ασφαλείς υποδομές και δεν τρέχει απλώς χρηματοδοτήσεις και εργολαβίες. Συνεπώς μέσα στην νέα Προγραμματική Περίοδο για να συντρέξουν όλα τα παραπάνω χρειάζεται μία βαθιά Αλλαγή. Αυτό είναι το δημοκρατικό προοδευτικό διακύβευμα για το άμεσο μέλλον.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΦΕΚ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΔΟΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΒΟΗΘΗΤΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ/ΑΠΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ

 

ΣΤΕ 1690/2020: Νόμιμη η απαγόρευση εγκατάστασης αιολικού πάρκου σε προστατευόμενη περιοχή στην Σκύρο. Περίληψη, Βασικά Σημεία

Αναδημοσίευση από: ΝΟΜΟΣ & ΦΥΣΗ

Η απόφαση του ΣΤΕ με αρ. 1690/2020 αποτελεί μία πολύ σημαντική απόφαση για την προστασία της περιοχής NATURA της Σκύρου από την απειλή της εγκατάστασης του φαραωνικού Αιολικού Πάρκου των 333 MW . Ανοίγει τον δρόμο για να νικήσει ο Σκυριανός Λαός και να διαφεντέψει και προστατεύσει τον τόπο του.

Περίληψη

 

– Η προσβαλλόμενη απόφαση δεν αποτελεί ούτε υποκαθιστά την πράξη χαρακτηρισμού και κατηγοριοποίησης περιοχών βάσει των διακρίσεων του άρθρου 19 του ν. 1650/1986, αλλά καθορίζει προσωρινά, κατ’ επίκληση της εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 21 παρ. 9 του ν. 1650/1986, όρους και περιορισμούς για επεμβάσεις και δραστηριότητες που είναι δυνατόν να έχουν βλαπτική επίδραση σε περιοχές της Σκύρου. Συνεπώς, οι ζώνες στις οποίες καθορίζονται, βάσει της προσβαλλόμενης απόφασης, όροι και περιορισμοί “για την προστασία, διατήρηση και διαχείριση” της φύσης δεν απαιτείται να αντιστοιχούν προς το χαρακτηρισμό των περιοχών του άρθρου 19 του ν. 1650/1986. Ως εκ τούτου, δεν πάσχει η προσβαλλόμενη απόφαση, ακόμη και υπό την εκδοχή ότι οι Ζώνες στις οποίες αφορούν οι περιορισμοί δεν στοιχούν, κατά την ονομασία τους, απόλυτα προς τους χαρακτηρισμούς του άρθρου 19 ν. 1650/1986. Για τους αυτούς λόγους δεν απαιτείτο να αντιστοιχισθεί η Ζώνη Β1 προς συγκεκριμένη υποκατηγορία (ΕΖΔ, ΖΕΠ ή ΚΑΖ) του άρθρου 19 παρ. 4 του ν. 1650/1986. Επιπλέον, δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του προμνησθέντος άρθρου 4 Κεφ. Α περ. 4 της ΚΥΑ 33318/3028/1998 (Β΄ 1289), εφόσον, στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη δεν εχώρησε “ανακαθορισμός” του εθνικού καταλόγου των περιοχών Natura, ούτε ένταξη νέας περιοχής στο εν λόγω δίκτυο, ως ΕΖΔ ή ΖΕΠ. Εξάλλου, το γεγονός ότι θεσπίζεται απαγόρευση εγκατάστασης αιολικών σταθμών στην ευρύτερη περιοχή Β1 – η οποία απαρτίζεται από μία μεγάλη έκταση, υπό στοιχεία GR2420006, εντεταγμένη στο δίκτυο Natura, και από μία όμορη, μικρότερη, μη εντεταγμένη στο δίκτυο αυτό – δεν καθιστά την πλησσόμενη ρύθμιση αυθαίρετη. Και τούτο διότι η προσβαλλόμενη βασίζεται στο Σχέδιο Διαχείρισης Βιοποικιλότητας [βλ. έγγραφο απόψεων ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/35109/2154/20.6.2018 προς το Δικαστήριο], στο οποίο επαρκώς τεκμηριώνεται ότι υπάρχει ανάγκη προστασίας τόσο του βιότοπου φωλιάσματος του μαυροπετρίτη (Ζώνη Α, υψηλής προστασίας), όσο και του βιότοπου για το σκυριανό αλογάκι και, ιδίως, του βιότοπου τροφοληψίας του μαυροπετρίτη (περιοχή Β1, η οποία εφάπτεται της Ζώνης Α). Ειδικότερα, στο Σχέδιο Βιοποικιλότητας γίνεται δεκτό ότι ο μαυροπετρίτης αναπτύσσει, σε μεγάλη εμβέλεια, θηρευτική δραστηριότητα, ότι η επίμαχη περιοχή τροφοληψίας, λόγω των ανοδικών θερμικών ρευμάτων και της τοπογραφίας του όρους, εκτείνεται σε ακτίνα πολλών χιλιομέτρων πάνω από το βιότοπο του Κόχυλα και γύρω από τη ΖΕΠ (άρα, είναι κατά τι ευρύτερη αυτής) και ότι εκεί δημιουργούνται μοναδικές συνθήκες περιβάλλοντος, πρωτίστως για την ανατροφή των νεοσσών του μαυροπετρίτη, όπως αναλυτικώς περιγράφηκε στην προηγούμενη σκέψη. Ακριβώς λόγω του εξαιρετικά μεγάλου αριθμού ατόμων του μαυροπετρίτη στη Σκύρο και της παγκόσμιας σημασίας της τοπικής αποικίας του, νομίμως και εντός των ορίων της εξουσιοδότησης του άρθρου 21 παρ. 9 του ν. 1650/1986 ελήφθησαν μέτρα προστασίας του είδους στην περιοχή τροφοληψίας του, όπως η απαγόρευση εγκατάστασης και λειτουργίας αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία θεσπίσθηκε προκειμένου να αποτραπούν, μέχρι την έκδοση του π.δ. προστασίας, η διατάραξη της “οικολογικής ακεραιότητας” του τόπου “σε ό,τι αφορά στην υποστήριξη του είδους” και η “δυνητική απειλή” για τη βιοποικιλότητα της Σκύρου και την οικολογική ακεραιότητα της περιοχής του όρους Κόχυλα.

Πρόεδρος: Μ. Γκορτζολίδου

Εισηγητής: Μ. Σωτηροπούλου

 

ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ

1. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση, για την άσκηση της οποίας έχει καταβληθεί το παράβολο (βλ. έντυπο ηλεκτρονικού παραβόλου 198246960958 0521 0078/2018), ζητείται η ακύρωση της απόφασης 51979/21.12.2017 του Αναπληρωτή Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Δ΄ 2/2018), η οποία φέρει τον τίτλο «Καθορισμός όρων και περιορισμών για την προστασία, διατήρηση και διαχείριση της φύσης και του τοπίου σε χερσαία και υδάτινα τμήματα της νήσου Σκύρου και των γύρω νησίδων του Δήμου Σκύρου και της Νήσου Πρασούδας του Δήμου Κύμης – Αλιβερίου της Περιφερειακής Ενότητας Ευβοίας».

2. Επειδή, παραδεκτώς παρεμβαίνει υπέρ του κύρους της προσβαλλόμενης πράξης ο Δήμος Σκύρου, εφόσον η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε κατόπιν ενεργειών του για την προστασία περιοχών της νήσου αυτής.

3. Επειδή, η πρώτη και δεύτερη των αιτουσών αποτελούν εταιρείες με σκοπό την εγκατάσταση και λειτουργία αιολικών πάρκων στη νότια Σκύρο, η δε τρίτη αιτούσα αποτελεί τη μητρική εταιρεία των δύο πρώτων και το φορέα του συνολικού επιχειρηματικού σχεδίου. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, οι εταιρείες αυτές επρόκειτο να κατασκευάσουν στο νότιο άκρο της Σκύρου δέκα αιολικά πάρκα (Α/Π), αποτελούμενα από 111 ανεμογεννήτριες, συνολικής ισχύος 333 MW. Ειδικότερα, δύο Α/Π επρόκειτο να κατασκευασθούν εκτός ορίων περιοχής Natura 2000 και έλαβαν άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από το Υπουργείο Ανάπτυξης, ήδη από το έτος 2006. Αντιθέτως, για τα υπόλοιπα οκτώ Α/Π, που επρόκειτο να χωροθετηθούν εντός των ορίων της περιοχής Natura 2000 «Σκύρος: Όρος Κόχυλας», με κωδικό GR2420006, η τρίτη αιτούσα εκπόνησε Προμελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Με την απόφαση 136311/17.6.2009 του Γενικού Διευθυντή Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας [Υ.Π.ΕΝ.] παρεσχέθη, κατόπιν προκαταρκτικής περιβαλλοντικής εκτίμησης και αξιολόγησης, θετική γνωμοδότηση της Υπηρεσίας για την κατασκευή και λειτουργία του έργου, ορίσθηκε δε ότι η γνωμοδότηση αυτή ίσχυε για χρονικό διάστημα 3 ετών, εντός του οποίου έπρεπε να υποβληθεί Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Κατόπιν συγχώνευσης δύο από τα Α/Π σε ένα, χορηγήθηκαν από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας οι από 10.5.2010 άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για επτά αιολικά πάρκα. Στις 4.7.2011 η τρίτη αιτούσα υπέβαλε προς έγκριση φάκελο Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) για την έκδοση Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Α.Ε.Π.Ο.) για τα προαναφερθέντα, συνολικώς εννέα, αιολικά πάρκα και, όπως αναφέρεται στο δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης, συνετάγη σχέδιο Α.Ε.Π.Ο., παρά ταύτα, όμως, σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στις 25.10.2013 στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μεταξύ εκπροσώπων των αιτουσών εταιρειών, του Δήμου Σκύρου και τοπικών φορέων, ο Υπουργός ανακοίνωσε ότι δεν επρόκειτο να εκδοθεί η ως άνω Α.Ε.Π.Ο. και διεκόπη η διαδικασία αδειοδότησης. Ήδη από το Σεπτέμβριο του ιδίου έτους [2013] είχε ολοκληρωθεί το “Σχέδιο Βιοποικιλότητας της Σκύρου”, το οποίο εκπονήθηκε, κατόπιν διαβούλευσης, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος “LIFE + Φύση και Βιοποικιλότητα” [έργο “LIFE09 NAT/GR/000323], με πρωτοβουλία του παρεμβαίνοντος Δήμου Σκύρου, σε συνεργασία με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και το Ελληνικό Κέντρο Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης, και είχε ως στόχο την εφαρμογή ολοκληρωμένων μεθόδων σχεδιασμού και μέτρων διαχείρισης, προκειμένου να αποκατασταθεί η βιοποικιλότητα της Σκύρου. Οι μελέτες που είχαν εκπονηθεί κατά τη διάρκεια του προγράμματος αυτού, καθώς και το σχετικό Σχέδιο Βιοποικιλότητας εγκρίθηκαν με την απόφαση 192/3.11.2015 του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Σκύρου και υποβλήθηκαν, με το έγγραφο 6506/9.11.2015 του Δήμου Σκύρου, προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ακολούθως, η Διεύθυνση Προστασίας Βιοποικιλότητας, Εδάφους και Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με το έγγραφό της 60089/1915/9.12.2016, εισηγήθηκε την έκδοση υπουργικής απόφασης ισχύος δύο ετών, με δυνατότητα παράτασης για ένα ακόμα έτος, σύμφωνα με την παρ. 9 του άρθρου 21 του ν. 1650/1986, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 6 του ν. 3937/2011 (κατωτέρω, σκ. 5), με σκοπό να διασφαλισθεί η προστασία της περιοχής μελέτης μέχρι την έκδοση προεδρικού διατάγματος, με το οποίο θα καθορίζονταν οι δραστηριότητες και οι χρήσεις γης ανά ζώνη και θα προσδιορίζονταν οι διαχειριστικοί στόχοι για κάθε προστατευόμενη περιοχή. Κατ’ επίκληση των ανωτέρω, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία καθορίσθηκαν μέτρα προστασίας της φύσης σε χερσαία και υδάτινα τμήματα της Σκύρου, των γύρω νησίδων και της Νήσου Πρασούδας, που αποτελούν περιοχές οι οποίες διακρίνονται για τη μεγάλη βιολογική, οικολογική, αισθητική, επιστημονική και γεωμορφολογική τους αξία. Ειδικότερα, στις ως άνω περιοχές καθορίσθηκαν ζώνες προστασίας Α και Β και ετέθησαν οι εξής περιορισμοί: 1/ στη ζώνη Α, η οποία αποτελεί τη ζώνη υψηλής προστασίας, απαγορεύθηκε η εγκατάσταση και λειτουργία αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, η διάνοιξη οδικού δικτύου, η λατομική – εξορυκτική δραστηριότητα και η κατασκευή εναέριων γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και 2/ στη ζώνη Β, η οποία αποτελεί ζώνη προστασίας οικοτόπων και ειδών, απαγορεύθηκε η εγκατάσταση και λειτουργία αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Επίσης, ορίσθηκε ότι, σε όλη την έκταση των ζωνών της περιοχής προστασίας, ισχύουν οι διατάξεις του ν. 3937/2011, όπως ορίζονται στο άρθρο 9 αυτού, για τη διαχείριση των περιοχών του Δικτύου Natura 2000, ότι επιτρέπεται η επέκταση των υφιστάμενων οικισμών κατά τις κείμενες διατάξεις, ότι, στις περιοχές όπου υφίστανται λιβάδια ποσειδωνίας, απαγορεύεται η αλιεία με συρόμενα εργαλεία (γρι – γρι, ανεμότρατες και πεζότρατες) και ότι, σε όλες τις ακατοίκητες νησίδες που περιλαμβάνονται στις ζώνες προστασίας, απαγορεύεται η βόσκηση. Κατά τους ισχυρισμούς των αιτουσών που δεν αμφισβητούνται από τη Διοίκηση, τα 9 αιολικά πάρκα επρόκειτο να εγκατασταθούν στην περιοχή που χαρακτηρίζεται, βάσει του Σχεδίου Διαχείρισης και της νυν προσβαλλόμενης, Ζώνη Β1 [“Βιότοπος σκυριανού αλόγου – τροφοληψίας Μαυροπετρίτη”].

4. Επειδή, όπως προκύπτει από το προπαρατεθέν ιστορικό της υπόθεσης, οι αιτούσες δραστηριοποιούνται στον επιχειρηματικό τομέα της ίδρυσης και λειτουργίας αιολικών σταθμών και μάλιστα στη Σκύρο και η προσβαλλόμενη πράξη απαγορεύει προσωρινώς, για δύο έτη, την εγκατάσταση τέτοιας δραστηριότητας στις ζώνες προστασίας Α και Β της νήσου. Υπό τα δεδομένα αυτά, οι αιτούσες διαθέτουν έννομο συμφέρον να ασκήσουν την κρινόμενη αίτηση κατά της προσβαλλόμενης κανονιστικής ρύθμισης. Είναι δε άνευ σημασίας το γεγονός ότι, σε προηγούμενο χρόνο, ο Υπουργός Περιβάλλοντος αρνήθηκε να εκδώσει υπέρ των αιτουσών απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (Α.Ε.Π.Ο.) για εννέα υπό σχεδιασμό αιολικά πάρκα στη Σκύρο και ότι αυτές δεν άσκησαν αίτηση ακυρώσεως κατά της σχετικής σιωπηρής απόρριψης του αιτήματος έκδοσης Α.Ε.Π.Ο. Και τούτο διότι, ασχέτως του αν, όπως βεβαιώνεται στο έγγραφο ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/107129/6644/26.11.2019 της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υ.Π.ΕΝ., η συγκεκριμένη διαδικασία έγκρισης περιβαλλοντικών όρων “δεν έχει ολοκληρωθεί και εκκρεμεί”, πάντως, η προσβαλλόμενη απόφαση αποκλείει, κατά τη διάρκεια ισχύος της, κάθε πιθανότητα λυσιτελούς υποβολής μεταγενέστερου αιτήματος εγκατάστασης τέτοιας δραστηριότητας στις ζώνες προστασίας Α και Β της Σκύρου, έστω και με διαφορετικά χαρακτηριστικά (π.χ. σε διαφορετική θέση, με άλλη διάταξη, αριθμό ανεμογεννητριών κ.λπ.), και η βλάβη αυτή αρκεί για τη στοιχειοθέτηση εννόμου συμφέροντος. Για τον αυτό λόγο δεν ασκεί επιρροή αν, όπως προκύπτει από την απόφαση 971/2017 της Ρ.Α.Ε., έχουν παύσει να ισχύουν οι άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για δύο εκ των εννέα υπό σχεδιασμό αιολικών πάρκων, τούτο δε ασχέτως του ότι, σε κάθε περίπτωση, ο ισχυρισμός αυτός αφορά τα δύο από τα εννέα πάρκα. Πρέπει, κατά συνέπεια, να απορριφθούν οι περί του αντιθέτου ισχυρισμοί που προβάλλουν το Δημόσιο και ο παρεμβαίνων Δήμος Σκύρου περί ελλείψεως εννόμου συμφέροντος των αιτουσών. Κατόπιν τούτου, η κρινόμενη αίτηση ασκείται παραδεκτώς και πρέπει να εξετασθεί κατ’ ουσίαν.

 

5. Επειδή, με την απόφαση 49828/12.11.2008 της Επιτροπής Συντονισμού της Κυβερνητικής Πολιτικής στον Τομέα του Χωροταξικού Σχεδιασμού και της Αειφόρου Ανάπτυξης (Β΄ 2464) εγκρίθηκαν το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΠΧΣ/ΑΠΕ) και η σχετικώς εκπονηθείσα στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Με το άρθρο 6 παρ. 3 της ανωτέρω απόφασης ορίσθηκε ότι “Επιτρέπεται η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (Ζ.Ε.Π.) της ορνιθοπανίδας της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ ύστερα από τη σύνταξη ειδικής ορνιθολογικής μελέτης και σύμφωνα με τις ειδικότερες προϋποθέσεις και περιορισμούς που θα καθορίζονται στην οικεία πράξη έγκρισης περιβαλλοντικών όρων”. Με την απόφαση 1422/2013 του Ε΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, η ρύθμιση αυτή κρίθηκε σύμφωνη προς τις οδηγίες 79/409/ΕΟΚ και 92/43/ΕΟΚ, κατά το μέρος που προβλέπει ότι, για τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός των Ζ.Ε.Π. της ορνιθοπανίδας, επιβάλλεται η σύνταξη ειδικής ορνιθολογικής μελέτης, πέραν της προβλεπόμενης από τη νομοθεσία περί εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων μελέτης, κατά τη διαδικασία της οποίας μπορεί να επιβληθούν και πρόσθετοι περιορισμοί ή να κριθεί μη επιτρεπτή η χωροθέτηση, ενόψει της φύσεως των εγκαταστάσεων και των χαρακτηριστικών της περιοχής. Στη συνέχεια, με το ν. 3851/2010 (Α΄ 85) τροποποιήθηκαν οι διατάξεις του ν. 1650/1986 (Α´ 160) που αφορούσαν την έγκριση περιβαλλοντικών όρων· ειδικότερα, με την παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 3851/2010 προστέθηκε νέα παράγραφος 1 στο άρθρο 8 του ν. 1650/1986 και ορίσθηκε ότι “Με τη θέσπιση των κατάλληλων μέτρων προωθούνται, κατά προτεραιότητα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ως μέσο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την προστασία της ατμόσφαιρας, το βιώσιμο ενεργειακό εφοδιασμό της χώρας, την επίτευξη της αειφόρου ανάπτυξης και τη βιώσιμη αξιοποίηση των πηγών του εθνικού πλούτου”, ενώ, με την παρ. 2 του ίδιου άρθρου 8, προστέθηκε παράγραφος 6 στο άρθρο 19 του ν. 1650/1986 και ορίσθηκε ότι “Κατ` εξαίρεση, στις περιοχές (α) των παραγράφων 3, 4 και 5 του παρόντος άρθρου, εξαιρουμένων πιθανών τμημάτων των περιοχών αυτών που αποτελούν περιοχές της παραγράφου 1, υγροτόπων Διεθνούς Σημασίας (υγρότοποι RAMSAR) και οικοτόπων προτεραιότητας περιοχών της Επικράτειας που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο ΦΥΣΗ 2000, σύμφωνα με την απόφαση 2006/13/ΕΚ της Επιτροπής, καθώς και (β) στις γειτονικές εκτάσεις της παραγράφου 4 του άρθρου 18 του παρόντος νόμου, επιτρέπεται η εγκατάσταση σταθμών από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ως μέσο για την προστασία του κλίματος, εφόσον με τους όρους και τις προϋποθέσεις που θα καθορίζονται στα πλαίσια της έγκρισης περιβαλλοντικών όρων του σταθμού, διασφαλίζεται η διατήρηση του προστατευτέου αντικειμένου της περιοχής”. Περαιτέρω, μετά την αντικατάσταση των άρθρων 18, 19 και 21 ν. 1650/1986 (Α΄ 160) με τα άρθρα 4, 5 και 6 του ν. 3937/2011 (Α΄ 60), ορίζονται τα εξής : Ι/ – άρθρο 18 “1. … 2. Χερσαίες, υγροτοπικές, θαλάσσιες ή μεικτού χαρακτήρα περιοχές, μεμονωμένα στοιχεία ή σύνολα της φύσης και του τοπίου, μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενα προστασίας και διατήρησης λόγω της οικολογικής, βιολογικής, γεωλογικής, γεωμορφολογικής, εν γένει επιστημονικής ή αισθητικής σημασίας τους. 3. Οι περιοχές, τα στοιχεία ή τα σύνολα της παραγράφου 2 μπορούν να χαρακτηρίζονται, σύμφωνα με τα κριτήρια του άρθρου 19, ως: – Περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης – Περιοχές προστασίας της φύσης – Φυσικά πάρκα και ειδικότερα ως: εθνικά ή περιφερειακά πάρκα – Περιοχές προστασίας οικοτόπων και ειδών και ειδικότερα ως: ειδικές ζώνες διατήρησης (Ε.Ζ.Δ.), ζώνες ειδικής προστασίας (Ζ.Ε.Π.) ή καταφύγια άγριας ζωής ή συνδυασμός αυτών. – Προστατευόμενα τοπία και στοιχεία τοπίου ή προστατευόμενοι φυσικοί σχηματισμοί. 4. Αν για την προστασία και διατήρηση των περιοχών των στοιχείων ή των συνόλων της παραγράφου 3 επιβάλλεται παράλληλα η εφαρμογή ορισμένων μέτρων σε γειτονικές εκτάσεις, οι παραπάνω περιοχές, τα στοιχεία ή τα σύνολα αποτελούν κεντρικό τμήμα μιας ευρύτερης περιοχής, στην οποία τα αναγκαία μέτρα προστασίας κλιμακώνονται κατά ζώνες. 5. α) Για τα αντικείμενα προστασίας και διατήρησης της παραγράφου 3 και τις ζώνες που τα περιβάλλουν καταρτίζονται σχέδια διαχείρισης … β) Τα σχέδια διαχείρισης εγκρίνονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής για τις κατηγορίες 1, 2, 3, 4.1 και 4.2 και με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης για τις κατηγορίες 4.3 και 5 του άρθρου 19. Για τις περιοχές των κατηγοριών 4.1 και 4.2 του άρθρου 19, οι πράξεις έγκρισης των σχεδίων διαχείρισης λαμβάνουν υπόψη τους εθνικούς στόχους διατήρησης που καθορίζονται με την απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, όπως αυτή προσδιορίζεται στο εδάφιο γ΄ της παραγράφου 4.1 του άρθρου 19. … γ) Οι διατάξεις της προηγούμενης περίπτωσης εφαρμόζονται αναλόγως και για την κατάρτιση σχεδίων διαχείρισης για τα προστατευόμενα είδη της χλωρίδας και πανίδας, καθώς και για τους τόπους οικοτόπων του παραρτήματος Ι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ (L 206). δ) Οι προδιαγραφές και το περιεχόμενο των σχεδίων διαχείρισης καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, η οποία εκδίδεται το αργότερο μέσα σε ένα έτος από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου…. ε) Τα σχέδια διαχείρισης ισχύουν για χρονικό διάστημα πέντε ετών”, – ΙΙ. άρθρο 19 “Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου: 1. Ως περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης (Strict nature reserves) χαρακτηρίζονται εκτάσεις με εξαιρετικά ευαίσθητα οικοσυστήματα, ενδιαιτήματα σπάνιων ή απειλούμενων με εξαφάνιση ειδών της αυτοφυούς χλωρίδας ή άγριας πανίδας ή εκτάσεις που έχουν σημαίνουσα θέση στον κύκλο ζωής σπάνιων ή απειλούμενων με εξαφάνιση ειδών της άγριας πανίδας. … Στις περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης απαγορεύεται κάθε δραστηριότητα. … 2. Ως περιοχές προστασίας της φύσης (Nature reserves) χαρακτηρίζονται εκτάσεις μεγάλης οικολογικής ή βιολογικής αξίας. Στις περιοχές αυτές προστατεύεται το φυσικό περιβάλλον από κάθε δραστηριότητα ή επέμβαση που μπορεί να μεταβάλει ή να αλλοιώσει τη φυσική κατάσταση, σύνθεση ή εξέλιξη του. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπονται … η εκτέλεση εργασιών που κρίνονται αναγκαίες για τη μη αλλοίωση εκείνων των χαρακτηριστικών που διασφαλίζουν τη διατήρηση των προστατευτέων αντικειμένων, επιστημονικών ερευνών και η άσκηση ήπιων ασχολιών και δραστηριοτήτων, εφόσον δεν έρχονται σε αντίθεση με τους σκοπούς προστασίας. … 3. α) Ως φυσικά πάρκα (Natural parks) χαρακτηρίζονται χερσαίες, υδάτινες ή μεικτού χαρακτήρα περιοχές, εφόσον παρουσιάζουν ιδιαίτερη αξία και ενδιαφέρον λόγω της ποιότητας και ποικιλίας των φυσικών και πολιτιστικών τους χαρακτηριστικών, ιδίως βιολογικών, οικολογικών, γεωλογικών, γεωμορφολογικών και αισθητικών και παράλληλα προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες για ανάπτυξη δραστηριοτήτων που εναρμονίζονται με την προστασία της φύσης και του τοπίου. Τα φυσικά πάρκα διακρίνονται σε εθνικά και περιφερειακά και είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν προστατευόμενες περιοχές των παραγράφων 1, 2, 4 και 5. β) Ο χαρακτηρισμός περιοχών ως φυσικών πάρκων αποσκοπεί στη διαφύλαξη της φυσικής κληρονομιάς και της βιοποικιλότητας, καθώς και στη διατήρηση της οικολογικής ποιότητας ευρύτερων περιοχών της χώρας, με παράλληλη παροχή στο κοινό δυνατοτήτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και φυσιολατρικών δραστηριοτήτων. γ) … δ) … ε) Με την επιφύλαξη της περίπτωσης στ΄ και της παραγράφου 8, στα φυσικά πάρκα επιτρέπεται η άσκηση ήπιων ασχολιών και δραστηριοτήτων, οι οποίες προσαρμόζονται στο φυσικό περιβάλλον και την τοπική αρχιτεκτονική, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές προβλέπονται στην πράξη χαρακτηρισμού και το σχέδιο διαχείρισης. στ) … ζ) Για τη σαφή και κατανοητή από όλους τους χρήστες των περιοχών αυτών προστασία και διαχείριση μπορεί να προβλέπεται η οριοθέτηση ζωνών προστασίας μέσα στα φυσικά πάρκα και ο καθορισμός ικανής έκτασης απόλυτης προστασίας ή προστασίας της φύσης (πυρήνας). Ο καθορισμός ζωνών προστασίας και ανάπτυξης, περιφερειακών του πυρήνα, που οριοθετούνται σαφώς, ο οποίος τεκμηριωμένα δεν αντιβαίνει στους στόχους προστασίας των περιοχών αυτών, με κλιμάκωση του βαθμού προστασίας, γίνεται πάντα με γνώμονα την ολοκληρωμένη προστασία των προστατευτέων οικολογικών ή άλλων φυσικών αξιών. η) … 3.1 … 4. α) Ως περιοχές προστασίας οικοτόπων και ειδών (Habitat / species management areas) χαρακτηρίζονται εκτάσεις χερσαίες, υγροτοπικές ή θαλάσσιες που υπόκεινται σε διαχείριση για τη διασφάλιση ικανοποιητικής κατάστασης διατήρησης των προστατευτέων οικοτόπων και ειδών. β) Διακρίνονται σε Ε. Ζ. Δ., Ζ. Ε. Π. και Καταφύγια Αγριας Ζωής (Κ.Α.Ζ.). 4.1 Ειδικές Ζώνες Διατήρησης (Special Areas of Conservation) α) Οι περιοχές που περιέχονται στον κατάλογο των τόπων κοινοτικής σημασίας, ο οποίος περιλαμβάνεται στο παράρτημα 1 της απόφασης 2006/613/ΕΚ της Επιτροπής (L 259), χαρακτηρίζονται με τον παρόντα νόμο ως Ε.Ζ.Δ. και επισυνάπτονται ως παράρτημα στον παρόντα νόμο (παράρτημα). … β) Περιοχές της κατηγορίας αυτής μπορούν επιπλέον να ενταχθούν σε οποιαδήποτε άλλη κατηγορία προστασίας του παρόντος άρθρου σύμφωνα, με τη διαδικασία που προβλέπεται. Στην περίπτωση αυτή, διασφαλίζεται ότι η οριοθέτηση, η πιθανή ζώνωση και οι θεσμοθετούμενες ρυθμίσεις, απαγορεύσεις, όροι και περιορισμοί συνάδουν με το στόχο προστασίας τους. 4.2 Ζώνες Ειδικής Προστασίας (Special Protection Areas) α) Με το[ν] παρόντα νόμο, οι περιοχές της Ελληνικής Επικράτειας που έχουν ταξινομηθεί ως Ζ.Ε.Π. βάσει του άρθρου 4 της Οδηγίας 2009/147/ΕΚ (L. 20) και περιλαμβάνονται στα παραρτήματα Β΄ και Γ΄ του άρθρου 14 της κοινής υπουργικής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Η.Π. 37338/1807/Ε. 103/1.9.2010 (ΦΕΚ 1495 Β΄), αποτελούν μέρος του δικτύου προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. … β) Οι Ζ.Ε.Π. μπορούν επιπλέον να ενταχθούν σε οποιαδήποτε άλλη κατηγορία προστασίας σύμφωνα με την προβλεπόμενη από το παρόν άρθρο διαδικασία. Στην περίπτωση αυτή, διασφαλίζεται ότι η οριοθέτηση, η ζώνωση και οι θεσμοθετούμενες ρυθμίσεις, απαγορεύσεις, όροι και περιορισμοί των προστατευόμενων περιοχών συνάδουν με το στόχο προστασίας τους. γ) Εφόσον δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της περίπτωσης β΄, είναι δυνατός ο καθορισμός ειδικότερων όρων και περιορισμών δόμησης, χρήσεων γης, καθώς και κάθε άλλου ζητήματος που αφορά στην προστασία και οικολογική διαχείριση των ΖΕΠ με προεδρικά διατάγματα που εκδίδονται με πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, σε εφαρμογή ειδικής έκθεσης. δ) … 4.3 … 8. Στις περιοχές: (α) των παραγράφων 3, 4, 5 και 6, με την εξαίρεση τμημάτων τους που αποτελούν περιοχές των παραγράφων 1 και 2, υγροτόπων διεθνούς σημασίας (υγρότοποι RAMSAR) και οικοτόπων προτεραιότητας περιοχών της Επικράτειας που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000, σύμφωνα με την απόφαση 2006/613/ΕΚ της Επιτροπής, καθώς και (β) στις γειτονικές εκτάσεις της παραγράφου 4 του άρθρου 18, επιτρέπεται η εγκατάσταση σταθμών από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ως μέσο για την προστασία του κλίματος, εφόσον με τους όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στα πλαίσια της έγκρισης περιβαλλοντικών όρων του σταθμού, διασφαλίζεται η διατήρηση του προστατευτέου αντικειμένου της περιοχής” (βλ. και άρθρο δέκατο τρίτο του μεταγενέστερου ν. 4296/2014 (Α΄ 214), με το οποίο η παρ. 3 του προπαρατεθέντος άρθρου 6 του ΕΠΧΣ/ΑΠΕ αντικαταστάθηκε ως εξής: “Επιτρέπεται η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (Ζ.Ε.Π.) της ορνιθοπανίδας και των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (Σ.Π.Π.) της Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ ύστερα από την απαιτούμενη κατά το άρθρο 10 του ν. 4014/2011 Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση (ΕΟΑ) και βάσει των σχετικών διατάξεων της υπουργικής απόφασης οικ. 170225/2014 (Β΄ 135) … για τα έργα των κατηγοριών Α΄ … του ν. 4014/2011, αντίστοιχα. Οι ειδικότερες προϋποθέσεις και περιορισμοί για την υλοποίηση των ανωτέρω αιολικών εγκαταστάσεων καθορίζονται στην οικεία απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για τα έργα κατηγορίας Α΄ του ν. 4014/2011 …”), – ΙΙΙ. άρθρο 21 του ν. 1650, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 6 του ν. 3937/2011, “1. α) Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, ύστερα από γνώμη της «Επιτροπής Φύση 2000» και του Γενικού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, σε εφαρμογή ειδικής περιβαλλοντικής μελέτης (Ε.Π.Μ.), γίνεται ο χαρακτηρισμός των προστατευόμενων περιοχών 1, 2 και 3.1 του άρθρου 19. καθώς και η οριοθέτηση και ο καθορισμός χρήσεων γης και δραστηριοτήτων μέσα σε αυτές. Η ανάθεση της σύνταξης Ε.Π.Μ. και η τελική έγκρισή της πραγματοποιείται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. β) Για το χαρακτηρισμό μιας περιοχής ως περιφερειακού πάρκου, την οριοθέτηση και τον καθορισμό όρων δόμησης, χρήσεων γης και δραστηριοτήτων μέσα σε αυτήν εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής προεδρικό διάταγμα, ύστερα από γνώμη της «Επιτροπής Φύση 2000» και του Γενικού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, με βάση ειδική έκθεση που τεκμηριώνει την οικολογική σημασία και τις προστατευτέες αξίες της. … γ) … 2. … 6. Η διαδικασία σύνταξης και έγκρισης, όπως και οι προδιαγραφές των ειδικών περιβαλλοντικών μελετών και των ειδικών εκθέσεων ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. 7. …”. Τέλος, στην παρ. 9 του άρθρου 21 του ν. 1650/1986 (όπως ισχύει μετά την αντικατάσταση του άρθρου αυτού με το άρθρο 6 του ν. 3937/2011), δυνάμει της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ορίζονται τα ακόλουθα: “9. Για περιοχές, στοιχεία ή σύνολα της φύσης και του τοπίου, για τα οποία αρχίζει η διαδικασία χαρακτηρισμού με προεδρικό διάταγμα και έως ότου εκδοθεί η πράξη χαρακτηρισμού, ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, με απόφαση του, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί να καθορίζει όρους και περιορισμούς για επεμβάσεις και δραστηριότητες που είναι δυνατόν να έχουν βλαπτική επίδραση στις παραπάνω περιοχές, στοιχεία ή σύνολα. Η ισχύς της υπουργικής αυτής απόφασης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δύο έτη. Αν συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι, η προθεσμία αυτή μπορεί να παρατείνεται, με όμοια υπουργική απόφαση, για ένα ακόμη έτος”.

 

6. Επειδή, οι προαναφερθείσες διατάξεις δεν αποκλείουν την εγκατάσταση αιολικών πάρκων εντός [ή πλησίον] περιοχών του δικτύου Natura 2000, Ε.Ζ.Δ. και Ζ.Ε.Π., με την εξαίρεση τμημάτων τους που αποτελούν περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης ή προστασίας της φύσης, υγροτόπους της Συνθήκης RAMSAR ή “οικοτόπους προτεραιότητας”, βάσει του ορισμού του άρθρου 1 περ. δ΄ της οδηγίας 92/43 [βλ. άρθρο 19 παρ. 8 του ν. 1650/1986], οι οποίοι έχουν ενταχθεί στο δίκτυο Natura με την απόφαση 2006/613/ΕΚ της Επιτροπής. Εκ του λόγου, όμως, ότι ο νόμος δεν απαγορεύει εκ προοιμίου την εγκατάσταση αιολικών πάρκων εντός ή πλησίον περιοχών του δικτύου Natura 2000, δεν κωλύεται η κανονιστικώς δρώσα Διοίκηση, χρώμενη των εξουσιοδοτικών διατάξεων του άρθρου 21 παρ. 1, 2, 3 ή και 9 του ν. 1650/1986, να εκδώσει πράξεις προστασίας περιοχής εντεταγμένης στο εν λόγω δίκτυο ή κειμένης πλησίον αυτής και να θεσπίσει απαγόρευση εγκατάστασης αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε τέτοιες προστατευόμενες περιοχές, αν, κατόπιν εκτίμησης των κινδύνων που η συγκεκριμένη δραστηριότητα συνεπάγεται για το περιβάλλον, κρίνει αιτιολογημένως ότι επιβάλλεται η ρύθμιση αυτή, προς αποτροπή της βλάβης ή της υποβάθμισης του περιβάλλοντος και των κατ’ ιδίαν προστατευτέων αντικειμένων. Η απαγόρευση αυτή, κατά το νόμο, μπορεί να εισαχθεί είτε κατά τρόπο οριστικό, με το π.δ. χαρακτηρισμού και προστασίας της περιοχής, κατά τις διακρίσεις του άρθρου 19 του ν. 1650/1986, είτε προσωρινώς, κατά την παρ. 9 του άρθρου 21 του αυτού νόμου, ήτοι με υπουργική απόφαση διετούς ισχύος, θεσπίζοντας για το διάστημα αυτό, ήτοι μέχρι την έκδοση του π.δ. οριστικής προστασίας, όρους και περιορισμούς για δραστηριότητες που κρίνεται ότι μπορεί να έχουν βλαπτική επίδραση στο περιβάλλον. Πρέπει, επομένως, να απορριφθεί ο λόγος ακυρώσεως με τον οποίον προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη είναι ακυρωτέα, διότι, σε αντίθεση προς το νόμο, απαγορεύει την – κατ’ αρχήν επιτρεπόμενη – εγκατάσταση αιολικών σταθμών εντός ή πλησίον της περιοχής Natura «Σκύρος: Όρος Κόχυλας» – GR2420006, που έχει χαρακτηρισθεί, με το ν. 3937/2011, ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης (Ε.Ζ.Δ.) και Ζώνη Ειδικής Προστασίας (Ζ.Ε.Π.).

7. Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 21 παρ. 6 του ν. 3937/2011, “α) … β) Στις περιπτώσεις σταθμών από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για τους οποίους έχει χορηγηθεί θετική γνωμοδότηση επί της προκαταρκτικής περιβαλλοντικής εκτίμησης και αξιολόγησης (Π.Π.Ε.Α.) ή απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (Ε.Π.Ο.) ή βεβαίωση απαλλαγής από Ε.Π.Ο., πριν από την έκδοση των διαταγμάτων ή αποφάσεων χαρακτηρισμού των περιοχών εγκατάστασης που προβλέπονται στο άρθρο 21 του ν. 1650/1986, όπως τροποποιείται με το άρθρο 6 ή πριν την έγκριση των σχεδίων διαχείρισης που προβλέπονται στην παρ. 5 του άρθρου 18 του ν. 1650/1986, όπως τροποποιείται με το άρθρο 4, τα σχετικά αιτήματα για την χορήγηση των απαιτούμενων αδειών και εγκρίσεων, περιλαμβανομένων της έγκρισης περιβαλλοντικών όρων, της άδειας εγκατάστασης και της άδειας λειτουργίας, εξετάζονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες κατ` εφαρμογή των προϊσχυουσών διατάξεων. γ) Τα εδάφια α΄ και β΄ δεν εφαρμόζονται στις περιοχές απόλυτης προστασίας της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 1650/1986, όπως τροποποιείται με το άρθρο 5 του παρόντος, που καθορίζονται με νέες κανονιστικές ρυθμίσεις”. Με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση αντίκειται στις προαναφερθείσες διατάξεις, διότι δεν επαναλαμβάνει την κρίσιμη αυτή μεταβατική διάταξη του νόμου, στην οποία, κατά την άποψη των αιτουσών, υπάγεται και η περίπτωση των δικών τους αιολικών πάρκων στη νότια Σκύρο, τα οποία είχαν λάβει θετική γνωμοδότηση κατά τη διαδικασία της προκαταρκτικής περιβαλλοντικής εκτίμησης και αξιολόγησης και έπρεπε να αδειοδοτηθούν βάσει του προϊσχύοντος καθεστώτος.

8. Επειδή, ο προεκτεθείς λόγος πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Ειδικότερα, η προπεριγραφείσα μεταβατική διάταξη του άρθρου 21 παρ. 6 του ν. 3937/2011 ρυθμίζει το νομικό καθεστώς υπό το οποίο εξετάζονται αιτήματα για τη χορήγηση των απαιτούμενων αδειών και εγκρίσεων για τη λειτουργία σταθμών από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, σε περίπτωση δημοσίευσης π.δ. του άρθρου 21 του ν. 1650/1986 ή Σχεδίων Διαχείρισης, που εισάγουν δυσμενέστερο για την αδειοδότηση καθεστώς, μετά την έκδοση πράξεων σχετικών με την περιβαλλοντική αδειοδότηση (όπως Π.Π.Ε.Α. ή Α.Ε.Π.Ο.). Η ρύθμιση αυτή ισχύει και δεν θίγεται από την προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία έχει ως αντικείμενο τον καθορισμό όρων και περιορισμών για την προστασία της φύσης σε χερσαία και υδάτινα τμήματα της Σκύρου. Ούτε, άλλωστε, αποτελεί πλημμέλεια της προσβαλλόμενης, όπως αβασίμως υπολαμβάνουν οι αιτούσες, η μη επανάληψή της διάταξης αυτής του ν. 3937/2011 στο σώμα της. Τα ανωτέρω ισχύουν ασχέτως του ζητήματος αν η περίπτωση των αιολικών σταθμών των αιτουσών, υπό την προεκτεθείσα πλοκή της, υπάγεται στη μεταβατική αυτή διάταξη, ζήτημα το οποίο, ωστόσο, δεν αποτελεί αντικείμενο της παρούσας δίκης

9. Επειδή, περαιτέρω, προβάλλεται ότι το άρθρο 21 παρ. 9 του ν. 1650/1986, κατ’ εξουσιοδότηση του οποίου εξεδόθη η προσβαλλόμενη απόφαση, προϋποθέτει ότι ο καθορισμός όρων και περιορισμών για βλαπτικές επεμβάσεις και δραστηριότητες, με υπουργική απόφαση, εφαρμόζεται σε “περιοχές, στοιχεία ή σύνολα της φύσης και του τοπίου, για τα οποία αρχίζει η διαδικασία χαρακτηρισμού με προεδρικό διάταγμα …”. Επικαλούνται, συναφώς, οι αιτούσες το άρθρο 21 παρ. 1 του ν. 1650/1986 (βλ. ανωτέρω, σκ. 5), κατά το οποίο ο χαρακτηρισμός των προστατευόμενων περιοχών λαμβάνει χώρα κατ’ εφαρμογή ειδικής περιβαλλοντικής μελέτης (ΕΠΜ), που ανατίθεται και εγκρίνεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και προβάλλουν ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει αρχίσει η διαδικασία χαρακτηρισμού της περιοχής προτού, τουλάχιστον, ο Υπουργός αναθέσει τη σύνταξη ΕΠΜ σε κάποιο μελετητή ή φορέα. Κατά συνέπεια, οι αιτούσες υποστηρίζουν ότι, εφόσον το Σχέδιο Διαχείρισης Βιοποικιλότητας Σκύρου, επί του οποίου στηρίχθηκε η προσβαλλόμενη ΥΑ, εκπονήθηκε με πρωτοβουλία του Δήμου Σκύρου, σε συνεργασία με άλλους φορείς, χωρίς να μεσολαβήσει πράξη ανάθεσης της μελέτης από τον Υπουργό, αυτό δεν επέχει θέση ειδικής περιβαλλοντικής μελέτης ή ειδικής έκθεσης του ν. 3937/2011 και η προσβαλλόμενη είναι, για το λόγο αυτό, μη νόμιμη.

10. Επειδή, στην κρινόμενη υπόθεση, μετά την περιέλευση του “Σχεδίου Διαχείρισης Βιοποικιλότητας Σκύρου” στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η αρμόδια Διεύθυνση Προστασίας Βιοποικιλότητας, με το έγγραφό της 60089/1915/9.12.2016, εισηγήθηκε την έκδοση της νυν προσβαλλόμενης, “με σκοπό να διασφαλισθεί η προστασία της περιοχής μελέτης μέχρι την έκδοση προεδρικού διατάγματος, με το οποίο θα καθορίζονται οι δραστηριότητες και οι χρήσεις γης ανά ζώνη και θα προσδιορίζονται οι διαχειριστικοί στόχοι για κάθε προστατευόμενη περιοχή”. Προκύπτει, κατά συνέπεια, ότι η αρμόδια Διεύθυνση θεώρησε ότι το υποβληθέν Σχέδιο ήταν κατά περιεχόμενο επαρκές για την τεκμηρίωση των κινδύνων για την ακεραιότητα της περιοχής και για την έναρξη της διαδικασίας χαρακτηρισμού της με π.δ. και εκτίμησε ότι έπρεπε να θεσπισθούν μέτρα προστασίας μέχρι την έκδοση του εν λόγω π.δ., μεταξύ των οποίων και το πλησσόμενο από τις αιτούσες μέτρο της απαγόρευσης εγκατάστασης αιολικών σταθμών στις περιοχές προστασίας Α και Β της Σκύρου επί δύο έτη. Για το λόγο, άλλωστε, αυτόν, η Διεύθυνση Προστασίας Βιοποικιλότητας, Εδάφους και Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξέδωσε – πριν από την έκδοση της προσβαλλόμενης – την απόφαση 40593/1050/29.9.2017, με την οποία εγκρίθηκε η διενέργεια δημόσιου διεθνούς Διαγωνισμού και τα συμβατικά τεύχη αυτού, μεταξύ άλλων, για την «Εκπόνηση ΕΠΜ, σχεδίων ΠΔ και Σχεδίων Διαχείρισης για τις περιοχές του Δικτύου Natura 2000, στις Περιφέρειες … Στερεάς Ελλάδας», στην οποία εντάσσεται και η επίδικη. Υπό τα δεδομένα αυτά, είχε εν προκειμένω αρχίσει, κατά την έννοια του άρθρο 21 παρ. 9 του ν. 1650/1986, η διαδικασία χαρακτηρισμού της περιοχής ως προστατευόμενης με προεδρικό διάταγμα, και είχε πληρωθεί η οικεία προϋπόθεση που θέτει η διάταξη αυτή, η οποία, αντιθέτως προς τα υποστηριζόμενα με την κρινόμενη αίτηση, δεν τάσσει, ως προϋπόθεση έκδοσης της υπουργικής απόφασης διετούς ισχύος, την προηγούμενη έκδοση πράξης του Υπουργού Περιβάλλοντος για την ανάθεση εκπόνησης ειδικής περιβαλλοντικής μελέτης [ΕΠΜ] ή ειδικής έκθεσης. Κατά συνέπεια, ο περί του αντιθέτου λόγος, όπως περιγράφηκε στην προηγούμενη σκέψη, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

 

11. Επειδή, στο Σχέδιο Διαχείρισης Βιοποικιλότητας Σκύρου γίνεται “Γενική περιγραφή οικοσυστημάτων και οικοτόπων” (σελ. 74 επ.), αναφέρονται οι σημαντικοί οικότοποι (σελ. 78 επ.), η κατάσταση διατήρησης και οι απειλές για την περιοχή, μεταξύ των οποίων “τα ανθρωπογενή αναπτυξιακά έργα που σχεδιάζονται στην περιοχή (π.χ. διανοίξεις δρόμων, εγκατάσταση ανεμογεννητριών)” (σελ. 84). Το εν λόγω Σχέδιο περιέχει ειδικό κεφάλαιο περί πανίδας και, στη σελ. 97, αναφέρει ότι το σκυριανό αλογάκι έχει ως φυσικό βιότοπο την περιοχή του Κόχυλα εδώ και αιώνες, ότι η γεωμορφολογία του νότιου τμήματος του νησιού είναι σημαντική και ότι γύρω στα 30 αλογάκια διαβιούν ελεύθερα στο βουνό. Ως προς την ορνιθοπανίδα, αναφέρεται ότι στο νησί της Σκύρου έχουν καταγραφεί 173 είδη πουλιών, εκ των οποίων 53 περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι της οδηγίας 2009/147/ΕΕ (πρώην 79/409), 127 στο Παράρτημα ΙΙ της Σύμβασης της Βέρνης και 94 στο Παράρτημα ΙΙ της Σύμβασης της Βόννης. Κατά το Σχέδιο, 26 είδη θεωρούνται απειλούμενα σε εθνικό επίπεδο και 4 είδη ανήκουν στην κατηγορία SPEC 1 (ήτοι απειλούμενα σε παγκόσμιο επίπεδο). Διαπιστώνεται ότι η Σκύρος είναι σημαντικός τόπος τόσο για την αναπαραγόμενη όσο και τη διερχόμενη ορνιθοπανίδα, κατά την εαρινή και φθινοπωρινή περίοδο, αφού, από τα 173 είδη πουλιών που έχουν καταγραφεί, τα 102 απαντώνται κατά τη μεταναστευτική περίοδο. Η προπεριγραφείσα σημασία της Σκύρου έχει οδηγήσει στη θεσμοθέτηση δύο Ζωνών Ειδικής Προστασίας [ΖΕΠ], μεταξύ των οποίων και αυτής του δικτύου Natura 2000 με την ονομασία “Όρος Κόχυλας”. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο μαυροπετρίτη [Falco eleonorae], προστατευόμενο μεταναστευτικό γεράκι, το οποίο έχει στη Σκύρο τη μεγαλύτερη αποικία του παγκοσμίως (1044 ζευγάρια – βλ. και σελ. 152 του Σχεδίου, όπου αναφέρεται ότι η αποικία της περιοχής του όρους Κόχυλα αποτελεί τη μεγαλύτερη αποικία του είδους). Τονίζεται ότι “οι αναπαραγόμενοι μαυροπετρίτες στη Σκύρο και τις γύρω νησίδες αντιστοιχούν στο 8,5% του εθνικού πληθυσμού και στο 7% περίπου του παγκόσμιου πληθυσμού” και εκτιμάται ότι “η περιοχή έχει παγκόσμια σημασία για τη διατήρηση του είδους” (βλ. και σελ. 153: η αποικία του Κόχυλα είναι εξαιρετικά σημαντική, αφού από μόνη της υποστηρίζει περισσότερο από το 5% του παγκόσμιου πληθυμού του είδους). Στη συνέχεια, εξετάζεται η σημασία του νησιού για τα μεταναστευτικά πουλιά, που χρησιμοποιούν τη Σκύρο ως σταθμό ανεφοδιασμού και ξεκούρασης (σελ. 147), και γίνεται δεκτό ότι, βάσει των πορισμάτων πρόσφατης ορνιθολογικής έρευνας, η περιοχή του Κόχυλα χρησιμοποιείται από τα πτηνά που μεταναστεύουν μέρα (δηλ. τα κατ’ εξοχήν είδη “που ανεμοπορούν”), ως ένα είδος “αέρινου ανελκυστήρα” που τους επιτρέπει, αξιοποιώντας τα ανοδικά ρεύματα, να κερδίσουν πολλές εκατοντάδες μέτρα ύψος και κατά συνέπεια πολλά χιλιόμετρα ανέξοδης ενεργειακά πορείας, πριν συνεχίσουν το ταξίδι τους (σελ. 148 / βλ. και σελ. 154: η Σκύρος βρίσκεται στον κύριο άξονα του μελτεμιού που ακολουθούν τα μεταναστευτικά πτηνά και, μάλιστα, σε περίπτωση δυσμενών καιρικών συνθηκών, αποτελεί το μοναδικό καταφύγιό τους στην πορεία από τη Β. Ελλάδα προς την Αφρική). Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του Σχεδίου (σελ. 152), ο μαυροπετρίτης, που είναι το πλέον μελετημένο είδος της ελληνικής ορνιθοπανίδας, είναι το μόνο που έχει μετατοπίσει την περίοδο αναπαραγωγής του κατά 3 μήνες, ώστε αυτή να συμπίπτει με το φθινοπωρινό πέρασμα των μεταναστευτικών πτηνών από τη Μεσόγειο και να μπορεί να προσθέτει στη διατροφή των νεοσσών του, κατά την περίοδο Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου, μεταναστευτικά πτηνά, που αποτελούν άφθονη τροφή, υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεϊνες. Συναφώς, στη σελ. 155 του Σχεδίου αναφέρεται ότι “υπολογίσθηκε ότι το υψόμετρο του Κόχυλα επιτρέπει στους μαυροπετρίτες να έχουν αυξημένη θηρευτική εμβέλεια, δηλαδή να εκμεταλλεύονται για την τροφοληψία τους τον εναέριο χώρο γύρω από τη ΖΕΠ σε ακτίνα μεγαλύτερη των 25 χλμ με ελάχιστη ενεργειακή δαπάνη, κάτι που δεν συμβαίνει σε χαμηλότερα νησιά της ευρύτερης περιοχής”. Συμπερασματικά, παρατηρείται ότι “ο συνδυασμός των παραπάνω δομικών και λειτουργικών χαρακτηριστικών των οικοσυστημάτων της ΖΕΠ συνθέτει τον ιδανικό βιότοπο αναπαραγωγής για τον μαυροπετρίτη. Δηλαδή η ύπαρξη σε γεωγραφικά περιορισμένο χώρο, υψηλής διαθεσιμότητας εντόμων, άνοιξη, καλοκαίρι και φθινόπωρο, πάνω από τους βιοτόπους του Κόχυλα, της διέλευσης μεγάλων πληθυσμών μεταναστευτικών πτηνών πάνω και γύρω από τη ΖΕΠ, κατά την περίοδο ανατροφής των νεοσσών, όταν οι ενεργειακές ανάγκες μεγιστοποιούνται, καθώς και η δυνατότητα χρήσης του χώρου αυτού, με χαμηλή ενεργειακή δαπάνη πτήσης, λόγω των ανοδικών θερμικών ρευμάτων και της τοπογραφίας του Κόχυλα, προσφέρουν μοναδικές συνθήκες περιβάλλοντος για την τοπική αποικία του μαυροπετρίτη και δικαιολογούν το εξαιρετικά μεγάλο της μέγεθος”. Κατόπιν αυτών, εκτιμάται ότι “σχεδιαζόμενες αναπτυξιακές δραστηριότητες, όπως το μεγάλο αιολικό πάρκο στον Κόχυλα μπορούν να υποβαθμίσουν ανεπανόρθωτα την οικολογική ακεραιότητα του τόπου σε ό,τι αφορά στην υποστήριξη του είδους, με ανεπανόρθωτες συνέπειες για αυτό”, στη δε σελ. 164 του Σχεδίου, αναφέρονται τα ακόλουθα: “ως πολύ σημαντική δυνητική απειλή για τη βιοποικιλότητα της Σκύρου θα πρέπει να χαρακτηριστεί η επιδιωκόμενη δημιουργία τεράστιου αιολικού πάρκου αποτελούμενου από 111 ανεμογεννήτριες των 3 MW έκαστη, στον ορεινό όγκο του Κόχυλα, επένδυση που εφόσον υλοποιηθεί θα οδηγήσει σε πολύ σοβαρή υποβάθμιση της φυσικότητας και των οικολογικών λειτουργιών των οικοσυστημάτων του τόπου και παράλληλα θα επιδεινώσει ανεπανόρθωτα την κατάσταση διατήρησης της αποικίας του μαυροπετρίτη. Είναι σαφές ότι μια τέτοια προοπτική θα παραβλάψει ανεπανόρθωτα την οικολογική ακεραιότητα της περιοχής του Κόχυλα”. Υπό τα δεδομένα αυτά, το Σχέδιο καταλήγει σε πρόταση χαρακτηρισμού της περιοχής ως περιφερειακού φυσικού πάρκου (σελ. 176 επ.), διότι “περιλαμβάνει εκτάσεις μεγάλης οικολογικής και βιολογικής αξίας λόγω του μεγάλου αριθμού σημαντικών ειδών που φιλοξενούν, διακρίνεται για την ποιότητα και ποικιλία των φυσικών και πολιτιστικών της χαρακτηριστικών, ιδίως βιολογικών, οικολογικών, γεωλογικών, γεωμορφολογικών, και αισθητικών και παράλληλα προσφέρει σημαντικές δυνατότητες για ανάπτυξη δραστηριοτήτων που εναρμονίζονται με την προστασία της φύσης και του τοπίου”, και προτείνει τη θέσπιση όρων προστασίας ανά ζώνες (σελ. 180 επ.), με “διαβάθμιση καθεστώτων προστασίας εντός της περιοχής μελέτης”, η οποία θα γίνει “με γνώμονα την αποτελεσματική προστασία των στοιχείων της βιοποικιλότητας της περιοχής και παράλληλα την ανάγκη συνέχισης των ανθρώπινων δραστηριοτήτων που εδώ και χιλιετίες έχουν συμβάλλει στη διαμόρφωση και διατήρηση της εξαιρετικής φυσικής κληρονομιάς της Σκύρου” (σελ. 185). Βάσει του κριτηρίου αυτού, στη “Ζώνη Α Προστασίας της Φύσης, … ισχύουν οι πιο αυστηρές ρυθμίσεις, περιλαμβανόμενων περιορισμών στην εγκατάσταση υποδομών και στην ανάπτυξη οχλουσών δραστηριοτήτων”, ενώ “Στη Ζώνη Β Υψηλής προστασίας, προτείνεται … διαβάθμιση προστασίας, όρων και απαγορεύσεων (υποζώνες). Εντός της ζώνης αυτής θα ισχύει διαβάθμιση όρων και ρυθμίσεων προκειμένου να αποτραπεί η ανάπτυξη ασύμβατων με τους στόχους διατήρησης αναπτυξιακών δραστηριοτήτων (π.χ. σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή άλλων βιομηχανικής κλίμακας παρεμβάσεων και υποδομών), με ταυτόχρονη ενθάρρυνση της διατήρησης ανάπτυξης παραδοσιακών και ήπιων αγροτικών και κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων, καθώς και δράσεων περιβαλλοντικής ενημέρωσης… Στην κατεύθυνση αυτή θα ενθαρρυνθεί η υλοποίηση των προτάσεων των σχεδίων δράσης βοσκοτόπων, υγροτόπων, ενδημικών φυτών, σφενδαμιού και τουρισμού, καθώς και των σχετικών πιλοτικών δράσεων του προγράμματος Life, στους τομείς της γεωργίας, της κτηνοτροφίας και του τουρισμού” (σελ. 188). Μέρος της Ζώνης Β αποτελεί η Περιοχή Β1, χαρακτηριζόμενη ως βιότοπος του σκυριανού αλόγου και ενδιαίτημα τροφοληψίας του μαυροπετρίτη (βλ. χάρτες 10, σημαντικών ενδιαιτημάτων πανίδας και χλωρίδας, και 12, προτεινόμενων ζωνών προστασίας), στην οποία απαγορεύεται η εγκατάσταση αιολικών πάρκων.

 

12. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση παρίσταται μη νόμιμη και ακυρωτέα, διότι προέβη σε κατηγοριοποίηση των περιοχών προστασίας που δεν αντιστοιχεί προς αυτήν του ν. 1650/1986, όπως ισχύει. Ειδικότερα, οι αιτούσες ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση α/ καθορίζει Ζώνη Υψηλής Προστασίας, ενώ τέτοια κατηγορία προστατευόμενων περιοχών δεν υφίσταται στο άρθρο 19 του ν. 1650/1986, και β/ δεν διευκρινίζει σε ποιά υποκατηγορία των περιοχών «Προστασίας Οικοτόπων και Ειδών» (ΕΖΔ, ΖΕΠ ή ΚΑΖ) του άρθρου 19 παρ. 4 του ν. 1650/1986 κατατάσσεται η υποπεριοχή Β1 της Ζώνης Β «Ζώνη Προστασίας Οικοτόπων και Ειδών» και ιδιαίτερα το τμήμα της που κείται εκτός της θεσμοθετημένης περιοχής Natura υπό στοιχεία GR2420006 «Σκύρος: Όρος Κόχυλας». Περαιτέρω, οι αιτούσες ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη κατ’ ουσίαν επεκτείνει την ως άνω περιοχή Natura και σε γειτονική, νοτίως αυτής, περιοχή και δημιουργεί νέα, μείζονα, περιοχή Natura υπό στοιχείο Β1, χωρίς να έχει προηγηθεί γνώμη της «Επιτροπής Φύση 2000», κατά παράβαση του άρθρου 4 Κεφ. Α περ. 4 της ΚΥΑ 33318/3028/11.12.1998 «Καθορισμός μέτρων και διαδικασιών για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων (ενδιαιτημάτων) καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας» (Β΄ 1289), που ορίζει ότι: «Με κοινή Απόφαση των Υπουργών Γεωργίας και ΠΕΧΩΔΕ μετά από γνώμη της “Επιτροπής Φύση 2000” και ενδεχομένως γνώμη των Υπουργών Εξωτερικών ή/και Εθνικής Άμυνας, είναι δυνατόν να αναπροσαρμόζεται ο εθνικός κατάλογος … Το Υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ προβαίνει στη συνέχεια σε πρόταση προς την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για αναπροσαρμογή του εθνικού καταλόγου». Τέλος, οι αιτούσες επικαλούνται την «Αναθεώρηση εθνικού καταλόγου περιοχών του Ευρωπαϊκού Οικολογικού Δικτύου Natura 2000» [ΚΥΑ 50743/11.12.2017 (Β΄ 4432)], που εκδόθηκε μετά γνώμη της «Επιτροπής Φύση 2000», όπου περιελήφθησαν η περιοχή GR2420006 «Σκύρος: Όρος Κόχυλας», καθώς και η υποπεριοχή Β4 της προσβαλλόμενης απόφασης, όχι όμως και όλη η υποπεριοχή Β1 (τμήμα της οποίας αποτελεί η GR2420006), και υποστηρίζουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση κατέστησε, αυθαίρετα και κατά παράβαση του άρθρου 4 της προαναφερθείσης ΚΥΑ 33318/3028/1998, το σύνολο της υποπεριοχής Β1 της Σκύρου, ΕΖΔ του δικτύου Natura και ΖΕΠ.

 

13. Επειδή, όλοι οι ως άνω λόγοι είναι αβάσιμοι. Κατ’ αρχάς, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν αποτελεί ούτε υποκαθιστά την πράξη χαρακτηρισμού και κατηγοριοποίησης περιοχών βάσει των διακρίσεων του άρθρου 19 του ν. 1650/1986, αλλά καθορίζει προσωρινά, κατ’ επίκληση της εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 21 παρ. 9 του ν. 1650/1986, όρους και περιορισμούς για επεμβάσεις και δραστηριότητες που είναι δυνατόν να έχουν βλαπτική επίδραση σε περιοχές της Σκύρου. Συνεπώς, οι ζώνες στις οποίες καθορίζονται, βάσει της προσβαλλόμενης απόφασης, όροι και περιορισμοί “για την προστασία, διατήρηση και διαχείριση” της φύσης δεν απαιτείται να αντιστοιχούν προς το χαρακτηρισμό των περιοχών του άρθρου 19 του ν. 1650/1986. Ως εκ τούτου, δεν πάσχει η προσβαλλόμενη απόφαση, ακόμη και υπό την εκδοχή ότι οι Ζώνες στις οποίες αφορούν οι περιορισμοί δεν στοιχούν, κατά την ονομασία τους, απόλυτα προς τους χαρακτηρισμούς του άρθρου 19 ν. 1650/1986. Για τους αυτούς λόγους δεν απαιτείτο να αντιστοιχισθεί η Ζώνη Β1 προς συγκεκριμένη υποκατηγορία (ΕΖΔ, ΖΕΠ ή ΚΑΖ) του άρθρου 19 παρ. 4 του ν. 1650/1986. Επιπλέον, δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του προμνησθέντος άρθρου 4 Κεφ. Α περ. 4 της ΚΥΑ 33318/3028/1998 (Β΄ 1289), εφόσον, στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη δεν εχώρησε “ανακαθορισμός” του εθνικού καταλόγου των περιοχών Natura, ούτε ένταξη νέας περιοχής στο εν λόγω δίκτυο, ως ΕΖΔ ή ΖΕΠ. Εξάλλου, το γεγονός ότι θεσπίζεται απαγόρευση εγκατάστασης αιολικών σταθμών στην ευρύτερη περιοχή Β1 – η οποία απαρτίζεται από μία μεγάλη έκταση, υπό στοιχεία GR2420006, εντεταγμένη στο δίκτυο Natura, και από μία όμορη, μικρότερη, μη εντεταγμένη στο δίκτυο αυτό – δεν καθιστά την πλησσόμενη ρύθμιση αυθαίρετη. Και τούτο διότι η προσβαλλόμενη βασίζεται στο Σχέδιο Διαχείρισης Βιοποικιλότητας [βλ. έγγραφο απόψεων ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/35109/2154/20.6.2018 προς το Δικαστήριο], στο οποίο επαρκώς τεκμηριώνεται ότι υπάρχει ανάγκη προστασίας τόσο του βιότοπου φωλιάσματος του μαυροπετρίτη (Ζώνη Α, υψηλής προστασίας), όσο και του βιότοπου για το σκυριανό αλογάκι και, ιδίως, του βιότοπου τροφοληψίας του μαυροπετρίτη (περιοχή Β1, η οποία εφάπτεται της Ζώνης Α). Ειδικότερα, στο Σχέδιο Βιοποικιλότητας γίνεται δεκτό ότι ο μαυροπετρίτης αναπτύσσει, σε μεγάλη εμβέλεια, θηρευτική δραστηριότητα, ότι η επίμαχη περιοχή τροφοληψίας, λόγω των ανοδικών θερμικών ρευμάτων και της τοπογραφίας του όρους, εκτείνεται σε ακτίνα πολλών χιλιομέτρων πάνω από το βιότοπο του Κόχυλα και γύρω από τη ΖΕΠ (άρα, είναι κατά τι ευρύτερη αυτής) και ότι εκεί δημιουργούνται μοναδικές συνθήκες περιβάλλοντος, πρωτίστως για την ανατροφή των νεοσσών του μαυροπετρίτη, όπως αναλυτικώς περιγράφηκε στην προηγούμενη σκέψη. Ακριβώς λόγω του εξαιρετικά μεγάλου αριθμού ατόμων του μαυροπετρίτη στη Σκύρο και της παγκόσμιας σημασίας της τοπικής αποικίας του, νομίμως και εντός των ορίων της εξουσιοδότησης του άρθρου 21 παρ. 9 του ν. 1650/1986 ελήφθησαν μέτρα προστασίας του είδους στην περιοχή τροφοληψίας του, όπως η απαγόρευση εγκατάστασης και λειτουργίας αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία θεσπίσθηκε προκειμένου να αποτραπούν, μέχρι την έκδοση του π.δ. προστασίας, η διατάραξη της “οικολογικής ακεραιότητας” του τόπου “σε ό,τι αφορά στην υποστήριξη του είδους” και η “δυνητική απειλή” για τη βιοποικιλότητα της Σκύρου και την οικολογική ακεραιότητα της περιοχής του όρους Κόχυλα.

14. Επειδή, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί και να γίνει δεκτή η παρέμβαση.